कपाट-पुराण! १ (कपड्यांचं कपाट)

आज अचानक "दार उघड्ल्यावर उतु जाणारं" माझं कपाट आवरायला घेतलं. कित्ती दिवसांपासुन त्यात कपडे कोंबलेले होते. घरात इतके हॅंगर पडलेले आहेत, पण आजपात्तुर त्यांचा आणि माझ्या कपड्यांचा कधी संबंध नाही आलेला. म्हणजे असेल जर मुड तर मी कपड्यांच्या घड्या घालते कधी-तरी..खोटं का बोला? पण माझ्या अंदाजाने मी कपाटाचं दार बंद केल्यावर कपडे एक्मेकांशी खेळत असावेत किंवा मारामारी करत असावेत कारण मी कपाटाचं दार उघडलं रे उघडलं की एकतरी कपडा कपाटातुन खाली उडी मारतोच!

लोकांची छान आवरलेली, सगळ्या कपड्यांच्या मस्त घड्या घातलेली, कपाट उघडल्यावर डांबराच्या गोळ्य़ांचा वास येणारी, लॉक करुन ठेवलेले ड्रॉवर असणारी कपाटं पाहिली की मला उगाच गुदमरल्यासारखं होतं, लाजही वाटते, हेवाही वाटतो, रागही येतो! राव..कसं काय जमतं हो असं? स्वच्छ आणि व्यवस्थित..आवरलेलं! माझं कपाटही असतं बरं असं.. पण मी आवरण्याचा प्रयत्न केल्यावर पुढचे २ दिवस फक्त! "आम्ही कोणाचे कपडे आहोत हे आमच्याकडे बघुन कळायला नको का? म्हणुन तर आम्ही असा गोंधळ घालतॊ" इति आमचे कपाटातले कपडे! म्हणतात ना गुण नाही पण वाण.... असो! :)

तर आज असं कपडे आवरायची सु/दुर्बुद्धी झाल्याचं कारण म्हणजे, काल कॉलेजला निघायला उशिर झाला होता (duh...बाळ काहीतरी वेगळं सांग) मी कपाट उघडलं आणि घालण्यालायक एकही संपुर्ण ड्रेस नाही मिळाला. एकाचा "वरचा" टॉप मिळाला तर सलवार नाही; एकाची चुणीदार तर टॉप नाही... दोन्ही मिळालं तर ओढणी नाही, ज्याची ओढणी आहे त्याचं बाकी काही नाही... जिन्स मिळाली पण सगळे कुर्ते आणि शर्ट एकतर मळलेले नाहीतर चुरगळलेले... काही मिळालेले पुर्ण कपडे हे सध्या थोडं बारीक झाल्यावर घालायला ठेवुन दिलेले... मग लक्षात आलं अरे आपल्याकडे तर अर्ध्याहुन अधिक कपाट हे "बारीक झाल्यावर घालयचे" किंवा "घरात घालायचे" ह्या लेबलचेच आहेत! आणि तिथेच बसकण मारली... कपाट आवरायचंच हे ठरवुन!!

हे जेव्हा माझ्या मैत्रिणीला सांगितलं तेव्हा म्हणाली.." तू मुलीचा जन्म वाया घालवलास, फॅशन कशाची खायची हे तुला माहित नाहीये, ते आख्खं कपाट रिकामं कर आणि माझासोबत शॉपिंगला चल". का राव? फॅशन-बिशन काय? लोकं फॅशन का बघतात? मॅचिंग काय असतं? हे त्याला सुट होतं.. ते त्याच्याबरोबर छान दिसत नाही.. ते कपडे तिला शोभत नाही.. व्वॉव कुठुन घेतली कुर्ती? कित्ती cute!? ..,ए तिचा टॉप बघ काय गोंडस आहे.. काय styleमारु कपडे आहेत तिचे... तिच्या टॉपचं कापड कमी पडलंय.. पोतेरं घालते ती.. हे तंबुच कापडं का घातलंय? तुला ना फॅशनचा सेन्सच नाही! out of fashion आहे हा प्रकार आता...ई तिने बघ जीन्स घातल्ये आणि कपाळावर टिकली लावल्ये! रंग, मटेरिअल, प्रकार, कट, texture इत्यादी इत्यादी सगळ्या बाबतीत ह्या मुली कितीही वेळ बोलू शकतात! सोनेरी हरिणाच्या फॅशनेबल कपड्यांसाठी जिथे खुद्द सीता हट्ट धरुन बसली तिथे तिच्या नाती-पणतींविषयी काय बोलावं?

पण मला नाही कळत राव हे काही! आजतागायत "फ़ॅबईंडिया मधुन घेतलेल्या ६०० रुपयांच्या कुर्त्याचा माज करावा की तसाच पण थोडा हल्का कुर्ता तुळशीबागेतुन कसा घासाघीस करुन स्वस्तात मिळवला ह्याची फुशारकी गाजवावी" हे मला न सुटलेलं कोडं आहे! मला मुलीपेक्षा मुलगा होणं जास्त आवडलं असतं ह्याचं हे एक कारण आहे!

so back to my कपाट! असे कितीतरी कपडे आहेत जे घालायच्या पलीकडे गेले आहेत, पण टाकवतच नाहीत! ठाण्याला न्यु ईंग्लिश मधल्या प्रदर्शनातुन घेतलेला कॉटनचा निळ्या माशाचं डिझाईन असणारा कुर्ता, हिमालयात ट्रेकला सलग ८ दिवस घातलेला बारीक फुलांची नक्षी असणारा हिरवा पंजाबी ड्रेस, माझी पहिली..अगदी पहिली blue faded jeans, कधीतरी आपण खूप बारीक होऊ आणि मग घालू म्हणुन ठेवलेला गुलाबी झगा (त्या प्रकाराला काय म्हणतात मला ठाऊक नाही), दादरला रस्ता क्रॉस करत असताना BEST आणि टॅक्सीच्या मध्ये येउन, टॅक्सीच्या कुठल्याश्या टोकदार भागात अडकुन फाटलेला नवा-कोरा बांधणीचा ड्रेस जो कधीच घालता येणार नाहीये! ही आणि अशी अजुन काही मंडळी कपाटात जागा अडवुन बसल्यावर नव्या कपड्यांना जागा होणार कशी? मग ते बाहेर पसरले तर बिचा-या कपड्यांचं काय चुकलं?

तर आज हे सगळं आवरुन ठेवलं आहे, अत्यंत जड मनाने दोन जुने ड्रेस बाहेर काढले, माझ्यासोबत खुप दिवस होते! एक तर माझा लकी ड्रेस होता... तो घालुन कित्ती स्पर्धा जिंकले होते! पण काय करणार...कपाट आवरायचं होतं ना! आज कपाट आवरताना थोडं स्वतःचं मन आवरायचाही प्रयत्न केला... मी कशी दिसत्ये त्यापेक्षा मला काय comfortable वाटतं आहे, हे मला जास्त महत्वाचं वाटतं...मला काय आवडतं हे मला किंमत आणि स्टेटस किंवा फॅशनपेक्षा जास्त महत्वाचं आहे! मला माझा एक मित्र दहा जणांमध्ये "फॅशनची औरंगजेब" म्हणाला होता, तेव्हापासुन बरीच मॅगझिन्स चाळली, पेपेरमधल्या पुरवण्या आणि फॅशन टिप्स वाचल्या, नेटवर अनेक साईट्स धुंडाळल्या... पण नाही काही जमत स्वतःला बदलायला, rather नाही पटत... हवं तर माझा आळशीपणा असेल हा, कंटाळा असेल न बदलायचा किंवा कदाचित काहीवेळा "मी वेगळी आहे" हे दाखवायचा अट्टाहास?!

माहित नाही!
मी आहे तशी सुखात आणि आवरलेली आहे... आत्ता माझं कपाट दिसतयं तशी!
छान आणि शहाणी!

विचीत्र!

आदल्या दिवशी कविता (कामवाली) आली, थकलेली दिसत होती.
काम संपल्यावर म्हणाली "सासु खुपच आजारी पडल्ये, चमच्यानेच पाणी पाजतोय आता तिला..खुप वाईट हालत आहे"
दुस-या दिवशी सकाळी आलीच नाही कामावर... जे कळायचं ते कळलं..आता १३ दिवस बघायला नको!
रात्री कविता आली, छान शांत दिसत होती " मी आले नाही..."
मी तिला अर्धवट तोडत म्हणाले.. "हो.. आलं लक्षात, अजुन किती दिवस?"
कविता "१५ दिवस नाही येणार, गेली म्हातारी एकदाची" आणि चेहर्यावर एक sollidd smile!!
मी क्षणभर चमकले, पण मग मी सुद्धा तिच्याकडे कसंनुसं हसत बघितलं!

तिची सासू आजारी होती, तिला वेडाचे झटके यायचे त्यामुळे तिचं सगळं करताना कविता थकुन द्यायची! तिची दोन्ही मुलं आज्जीला घाबरायची... सासुमुळे कुठे बाहेरही जाता येत नव्हतं, कसली हौस-मौज नाही! गेले काही दिवस तर म्हातारी कधी मरत्ये ह्याचीच वाट बघत होते सगळे...

कोणीतरी आपल्या मरणाची वाट बघत आहे, ही नुस्ती कल्पना सुद्धा अंगावर काटा आणते माझ्या...
शेवटचे काही दिवस म्हातारी अंथरुणात असेल, सगळ्या गरजा भागवायला दुस-यांवर अवलंबुन, आणि बाकीच्यांच्या सुचक नजरा "मर की आता"

---------------------------------------------------------------------------------

हॉस्पिटल मधे गेले होते परवा, डॉक्टर काका एका माणसाला तपासत होते. लेंगा आणि वर टिप मारलेला टी-शर्ट घातलेला ५५-६०च्या मधला माणुस... घरची बेताची परिस्थिती त्याच्याकडे बघुन कळत होती. किडलेले लाल दात, दाढीचे वाढलेले खुंट व्यसनांविषयी सांगत होते! मागुन त्याचा मुलगा आला हातात पिशवीभर औषधं घेउन... खरंतरं मी बाहेर उभं राहायला हवं होतं पण आतच घुटमळत थांबले. काका त्या मुलाला सांगत होते " पैश्यांच काय करणार आहात? मी पत्र देतो काही संस्थांचे पत्ते देतो. २-अडीच लाख खर्च येईल, पण आता गत्यंतर नाही, ही औषधं वेगळी..." मग त्यांनी सकाळ पासुन रात्री पर्यन्त काय काय आणि किती औषधं घ्यायची हे सांगितलं, रोजच्या २०-२५ गोळ्या? लक्षात तरी कश्या राहाव्या? पण आता त्यांना जगायचं असेल तर...

काका तितक्यात त्या माणसाकडे वळले " खुप हौशी केल्यात जन्मभर ना... आता भोगा! शरीराला झेपत नाही इतकी व्यसनं का करायची? VRSचं बघा आता... विश्रांती घ्या... दोन नळ्या बंद झाल्यात जवळ्जवळ, आता ऐकलं नाहीत तर मी काहीच करु शकणार नाही! व्यसनं धरली नसतीत तर नातवंडांना खेळवलं असतं आत्ता तुम्ही... जे काही कमवलं असेल आत्तापर्यन्त गेलं ना सगळं औषधावर?"

तो माणुस नुस्ता बसुन ऐकत होता. त्याची सुन आणि मुलगा परत परत औषधं तपासत होते आणि हिशोब करत होते. आपण व्यसन केलं, आता ऑपरेशन नाही केलं तर आपलं काही खरं नाही, सगळी कमाई ह्या आजारपणात जाणार, मुलगा-सुन आत्ताच लग्न झालेले आपल्यामुळे त्रासात राहणार... आपल्यामुळे सगळे त्रासात, मरण परवडेल ना? पण असा निर्णय घ्यायला कोणी धजेल?

----------------------------------------------------------------------------------

My girl पाहिला काही दिवसांपुर्वी, खुप अस्वस्थ करणारी फिल्म आहे. फ़्युनरल पार्लर चालवणारे बाबा, लहानपणीच आई वारलेली अश्या लहान मुलीची गोष्ट! तिला वेगळंच ओब्सेशन आहे, दरवेळी बाबांकडे एखादी बॉडी आली की त्याना झालेला आजार हिला झालाय असं तिला वाटायला लागतं, मृत्यु नक्कि काय असतं हे तिला माहित नाहीये (कोणाला माहित्ये?) तिचा एकुलता एक जवळचा मित्र जेव्हा देवाघरी जातो, तेव्हाही तिला काहीच कळत नसतं. मित्राच्या आईला ही समजावून सांगते "थॉमस जे. वर खुशाल असेल, माझी आई आहे त्याची काळजी घ्यायला"

मरणाचं एक विचीत्र रुप ह्या फिल्ममध्ये पाहिलं!

---------------------------------------------------------------------------------

२ आठवड्यांपुर्वी आम्हाला overtake करुन गेलेली स्कुटर बस खाली आलेली आठवली! मला उगाच वाटत राहिलं आहे की आम्हाला overtake करुन तिने आमची जागा घेतली!

मला मरणाची भिती वाटायची भरपुर... आता भीती कमी झाल्यासारखी का वाटत्ये?
काहीतरी विचीत्र आहे!

सध्या...

आज बोटं शिवशिवायलाच लागली...
ब्लॉग लिहि... बाळा... ब्लॉग लिहि आता..सांगत होती.
पण डोकं आणि त्याहुन जास्त मन तयार नव्हतं...
बेक्कार गोष्टी आहेत ज्यावर लिहायचं आहे, पण आत्ता नाही!
म्हंटलं एखादी छोटु पोस्ट तरी लिहावी..नंतरचं नंतर लिहुया...

तर माझ्या "जीवनात" (हा शब्द मला नाही आवडत!) सध्या खुप काही चालु आहे!
GRE ठीकठाक झाली...GR8 मार्क नाहीयेत पण पुरेसे आहेत. आता भिस्त TOEFL वर!
अलिबागला जाउन आले... कणकेश्वरला जाउन आले, खरं तर माझ्या कणकेश्वरावरती एक वेगळी पोस्ट टाकायच्ये, ती नंतर!
२ दिवस मस्त धमाल केली तिथे... पण ५ तारखेला त्याचा वाढदिवस म्हणुन पुण्यात परत आले.. आणि आमच्या इथल्या दुष्ट BSNL च्या lineला तेव्हाच तुटायचं होतं! त्याच्या वाढदिवासाला त्याला बघताच नाही आलं :(

माझं ह्यावर्षी बजेट कमी होतं म्हणुन त्याला एक कुर्ता Indian postal services नी पाठवला आहे... आणि त्याला तो अजुन मिळाला नाहीये! IPS वाल्यांनॊ अजुन २ दिवस वाट बघत्ये नंतर तुमची खैर नाहीये!!

बाकी सध्या Radio mirchi मधे internship करत्ये. मज्जा येत्ये!
खुप काही शिकायला मिळतय ह्यातला भाग नाही पण अनुभव छान आहे. मला माझ्या आवडीचं काम आहे... जाहिराती बनवणं.. enjoy करत्ये! इतके दिवस ज्या RJ ना ऐकायचे त्यांना आता मी पाहिलं आहे... सगळे RJ खुप normal आहेत :)
अम्रुततुल्यमधे काल पहिल्यांदा मी चहा प्यायले आणि भजी खाल्ली. अमृत ह्याच्या जवळपासच्या चवीचं असेल असं वाटत नाही!
पहिल्यांदा पहिलेल्या गोष्टिंपैकी अजुन एक म्हणजे, धोबी घाट... कोंढव्याला जाताना मला तो दिसला.. मग २ मिनिटं थांबुन पाहिला..सही वाटलं... पहिल्यांदाच पाहिला प्रत्यक्षात!

सध्या तेलुगु शिकत्ये. "देशभाषलंदु तेलुगु लेस्स" असं म्हणतात! म्हणजे भारतीय भाषांमध्ये तेलुगु श्रेष्ठ आहे म्हणे... बघुया.. माझ्यासमोर तिचा टिकाव लागतो का ते! :D

dieting करायचं ठरवुन ह्यावर्षी हि भरपुर आमरस-पोळी चापल्ये! सध्या परत dieting कधी सुरु करायचं हे ठरवत्ये!

अजुन सध्या रिसर्च च्या तयारीसाठी काम चालू आहे!

बाकी डाव्या पायाचं मधलं बोट मोडुन घेतलं आहे... पण बाकी मजेत आहे "तेजु लंगाडी क्यु हसती है?" असं विचारावं इतकी हसत्ये!

सध्या जगत्ये! :)

miss me :)

कित्ती वेळ ह्या पोस्टला काय नाव द्यायचं हा विचार करत बसले होते.

मिलते है ब्रेक के बाद, क्षणभर विश्रांती, मधली सुट्टी, "," , अर्धविराम... सारखी पकाऊ, वापरुन जुनी झालेली, ईईईई म्हणावं अशी बरीच नावं विचार केली... पण एकही इथे देण्यासारखं नव्हतं... आत्ता नाव लिहीलयं ते मनापासुन आलयं [:)] तेसुद्धा कमी वाईट नाहीये, पण त्यातल्या त्यात... म्हणतात ना देशस्थांत क-हाडे शहाणे (अशी म्हण आहे )

म्हणजे एकंदर तुमच्या लक्षात आलं असेल की हा प्रकार काय आहे ते...
बास्स.. नाही लिहिणारे काही दिवस ब्लॉग!

खरं तर शांतपणे न लिहीता काही दिवस राहता येतं , हे असं जाहीर नाही केलं तरी चाललं असतं, पण म्हंट्लं लिहुन टाकुया ना... म्हणजे "आता लिही गं", "टगे लिही आता", "मेलीस का?" वगैरे म्हणायचे तुमचे कष्ट वाचतील! (जसं काही तुम्ही म्हणणारच आहात... m too optimistic na? )

न लिहिण्याची कारणं...
१) परीक्षा देत्ये जुनमध्ये, ज्याचा अभ्यास करायचा आहे!

२) मला लक्षात आलयं, की हल्ली खुप म्हणजे खुप जास्त degrade झालंय माझं लिहिणं.. तुम्ही कोणी सांगायच्या आधी ब्रेक घेतलेला बरा.. नंतर नव्याने सुरु करेनच (म्हणजे आत्ता लिहीते तसचं लिहिन पण मोठ्या ब्रेकनंतर ते degrade झालंय हे तुम्हाला कमी जाणवेल! )

३) बघायचं आहे खरचं कोणी मी नाही लिहिलं तर miss करेल का ? :) :)

४) mood नाहीये

बाकी अजुन कारणं आठवत नाहीयेत!

जाहिरातशास्त्रात पदवी घेतल्याने ब्रेकचं महत्त्व मला कळलं आहे! माझ्या ह्या ब्रेकमध्ये काय कमाई करत्ये मी बघुया!!

n yeah "miss me" :)
नाही केलंत तरी असं म्हणा निदान की मिस केलं म्हणुन!

:)

गिचडी

अलिबागच्या घराबाहेरच्या झोपाळ्यावर बसुन आम्ही चौघं गप्पा मारत होतो. आई,बाबा,दिपु आणि मी असं एकत्र बसुन गप्पा मारायची वेळ हल्ली जास्त कधी येतचं नाही! कोल्हापुरला घेतलेल्या नवीन घराबद्दल बाबा सांगत होते. रत्नागिरी, अलिबाग, पुणे आणि आता अजुन एक घर कोल्हापुरात! दिपीका म्हणते तसं बाबांना नवीन घरं घ्यायचा छंदच आहे! घर घ्यायचं म्हणजे सोप्पं का काम आहे? बाबानी नवीन घर घेतल्यावर मलाच टेन्शन येतं...ते हफ्ते, व्याजदर, कर्ज ह्या सगळ्या शब्दांची मला भीती वाटते! का कोण जाणे पण एकदम आम्ही आता गरीब झालोय असं वाटायला लागतं!

देवाच्या दयेने, बाबांच्या मेहेनतीमुळे आम्ही खात्या-पित्या घरात आहोत. महिन्याची टोकं जुळवायला आम्हाला कष्ट करावे लागत नाहीत की आमची स्वप्नं झाकुन ठेवावी लागत नाहीत... rather लहानपणापासुन कशी आणि कोणती स्वप्नं बघावी ह्याचं व्यवस्थित ज्ञान मिळालं आहे आम्हाला. तरीही त्यादिवशी गप्पा मारताना अचानक आई म्हणाली, "काय गरज आहे नवीन घराची तेही कोल्हापुरात? मुलींच्या admissions, त्यांची शिक्षणं, ह्या जुन्या घराचं काही काम... हे सगळं सोडुन नवीन घर का? एका घराचं कर्ज फिटल्यावर लगेच डोक्यावर नवीन कर्ज असायलाच हवं का?"
ह्यावर बाबांचं ठरलेलं उत्तर "कोल्हापुर- रत्नागिरी आणि पुण्याच्या मध्ये, अंबाबाईचं गाव,नियोजित IT-park....घर म्हणजे investment.. कर्ज आणि टॅक्स-बेनेफिट...बाकी मुलींच्या शिक्षणासाठी इतके-इतके सेविंग्स.... वगैरे वगैरे" आजपर्यंन्त बाबांकडुन हे सगळं अनेकदा ऐकलयं पण डोक्यात कधीच काही गेलं नाही! कळत नाही अश्यातल्या भाग नाही आहे, पण पैसे-भविष्य-शिक्षण-खर्च हे असं काही ऐकलं की डोक्यात वेगळीचं चक्र सुरु होतात...आणि मग आजुबाजुला काय चालु आहे त्याच्याशी जास्त संबंध राहात नाही मग माझा!

त्याचदिवशी बाबांनी ही सुद्धा आठवण करुन दिली की येणारा ऑक्टोबरमधला वाढदिवस हा त्यांचा ५०वा वाढदिवस आहे, आणि त्यानंतर ते नोकरी सोडणारेत, त्यांना आता नोकरीत गुरफटुन राहायचं नाहीये. वर्षांपुर्वी त्यांनी पाहिलेली स्वप्नं आता त्यांना जगायच्येत. आईचं पुन्हा "मुलींची शिक्षणं, त्यांची लग्नं" वगैरे बोलुन झालचं! मी मात्र तेव्हापासुन आत्तापर्यंत शांतच आहे.

एकीकडे डोळ्यासमोर त्या कुठल्यातरी पॉलिसीची जाहिरात येत्ये...छोटा मुलगा, तलावात उडी मारायच्ये त्याला पण आई-बाबा नकॊ म्हणताय्त! तोच मोठा झालाय.. बॉसची बोलणी खातोय, संताप अनावर झालाय, ह्या क्षणी नोकरी सोडावीशी वाटत्ये पण डोळ्यासमोर त्याची प्रेग्नंट बायको येते, तिच्यासाठी आणि होणा-या मुलासाठी राग गिळुन हा गप्प होतो. नंतर काही वर्षांनंतरचा हा नवी गाडी घ्यायला आलाय, त्याला हवी तशी नवीन मस्त गाडी... पण त्यात चढायच्या आधी त्याला दिसताय्त त्याची शाळेत जाणारी मुलं, आत्ता त्यांच्यासाठी आपण आपली हौस मारायलाच हवी...इतकी वर्ष दुस-यांसाठी जगल्यावर आता स्वत:साठी काही जग असं सांगणारी ती जाहिरात परत एकदा म्हातार्या त्याला लहानपणीच्या तलावापाशी आणुन सोडते त्याने न घेतलेल्या गाडीतुन.. आज त्याला स्वत:साठी जगायचं आहे कोणाची पर्वा न करता... आणि तो आनंदाने तलावात उडी घेतोय.

बाबाही असंच सतत आमच्यासाठी जगुन म्हातारपणी का त्यांची उरलीसुरली स्वप्नं जगणारेत? आमच्यासाठी त्यांनी त्यांच्या हौसेवर पाणी फिरवणं म्हणजेच त्यांनी त्यांचं कर्तव्य निभावणं का? मुलं झाली की आई-बाबांनी मुलांसाठी जगायचं मग स्वतःच्या अश्या वेगळ्या आवडी-निवडी राहत नाहीत का? ज्या इच्छा होत्या त्या मुलांकडुन पुर्ण करुन घेतल्याने खरचं समाधान मिळतं का? आई-बाबानी आमच्यासाठी काही त्याग केला तर ते त्यांचं कर्तव्यच असतं आणि मुलांना त्याग करावा लागला तर तो त्यांचा कमीपणा... असं का राव?

कोल्हापुरच्या घराची आज आम्हाला गरज नसेल वाटत.. पण मग आम्ही बाबांकडॆ हट्ट करुन मागितलेल्या अश्या कित्येक गोष्टी विनाकारण होत्या... फक्त एक हौस म्हणुन घेतलेल्या...

डोक्यात प्रचंड गिचडी होत्ये प्रश्नांची, विचारांची! बरोब्बर एका वर्षापुर्वी होते तिथे परत गेले आज... पुढचं शिक्षण की काम?
बाबांनी आमच्यासाठी-त्यांच्या आईबाबांसाठी नोकरी केली पण आम्ही नोकरी करायची नाही ही त्यांची इच्छा आहे. त्यामुळे नोकरी नाही पण काहीतरी काम करावं असं मला गेल्यावर्षी वाटत होतं. मास्टर्स केलं काय नाही केलं काय...अश्या विचारांची होते मी! बाबांना मास्टर्स करता आलं नाही निदान आम्ही तरी करावं ही त्यांची इच्छा मी पुर्ण करत्ये! आता तर परदेशात उडायची तयारी सुरु झाली आहे... पण बाळा आता तू मोठी झालीयेस गं, येता पावसाळा २२वा पावसाळा असणार आणि अजुनही मी कोणासाठीही काहीचं करत नाही आहे.मी घरातली मोठी मुलगी आहे..आता बाबांबरोबर मीसुद्धा जवाबदारी शेअर करायला हवी पण मला माझ्या उडण्याच्या स्वप्नांमधुन वेळ कुठे आहे? मी पुढे शिकल्याने त्यांना अभिमानचं वाटणारे... आपल्या मुलींनी खूप शिकावं हेही त्यांचं स्वप्न आहेच ना? पण परत एकदा हा प्रश्न समोर येतोच आहे.. पुढे शिकायचं की काम करायचं?

त्यादिवशी एका मैत्रिणीची आई म्हणाली "मध्यमवर्गात हे उच्चशिक्षण वगैरे मुलींना जमणारे नखरे आहेत... मुलांना घराची जबाबदारी असते" तसं त्यांच्या सगळ्या बोलण्याकडे मी लक्ष देत नाही पण हे खटकलं.. का बुवा असं का? माझ्या आईबाबांना दोन्ही मुलीच आहेत त्यामुळे त्यांना मदत करण्यात, घर चालवण्यात माझाही वाटा असणारचं ना? मी मुलगी म्हणुन मला काही कर्तव्यचं नाही का? असं का? ह्याला काय अर्थ आहे? फक्त चांगला मुलगा "गटवुन" त्याच्याशी लग्न केलं म्हणजे झालं का माझं काम? माझे आईबाबा आनंदी का?

माझ्या त्याला हे सगळं सांगितलं.. तर किती हसत हसत त्याने उडवुन लावलं "तुम बहोत पागल हो.. कुछ भी सोचती हो! ये सब बातें बादमें सोचेंगे..पहेले US आ जाओ!" त्याच्या आई-बाबांचं स्वप्नं मुलाने US मधे राहावं.. तो ते करतोय, माझ्या आई-बाबांना काय वाटतयं ते इथे consider होणारे का?

परवा call-center मधे काम करणारी एक मैत्रिण म्हणाली "अजुन किती दिवस आपण कोणावर depend राहाणार? स्वतःपुरतं स्वतः कमवायला हवं" फक्त स्वतःपुरतं? आईबाबांना आपल्याला वाढवायला खरचं इतका त्रास होतोय का? ती घरखर्चात हातभार लावत नाही हे मला माहित्ये...पण मग २-३ KT लावुन घेवुन, एक ना धड करत, स्वतःपुरतं जगण्यासाठी हा असा अट्टाहास करावा का?

परवा बाबा म्हणाले आता तू आणि आम्ही काय काही दिवसांसाठी एकत्र, मग तू जाणार त्याच्याकडे, कुठे येणारे मग इतका संबंध? अरे.. म्हणजे काय? झालं तुटणारे का आता नातं जमिनीशी आणि माणसांशीही? असं कसं होऊ शकतं? मग मी काय फक्त माहेरवाशिण म्हणुन यायचं का घरी? मुलींना इतक्या easily परकं धन वगैरे मानता येतं का?

हे प्रश्न जितका विचार करु तितके वाढत जाताय्त! उत्तरं कशाचीच नाहीत...
माझी स्वप्नं, त्यांच्या इच्छा... माझ्या इच्छा, त्यांची हौस... मुलगी-मुलगा... नोकरी-काम-शिक्षण...अमेरिका-भारत... तो की बाबा... त्याचे आईबाबा आणि माझे आईबाबा... माझ्या capabilities आणि माझ्याकडुनची expectations... गिचडी सगळी गिचडी!
मी मधोमध उभी राहायचा प्रयत्न करत्ये आणि माझ्याभोवती ही वेटोळी वाढत जातायेत...
पाटीवरची गिरमीट वाढत जात्ये..जोपर्यंत ही पाटी पुसली जात नाही मनाला शांती मिळणार नाही...

जे जे उत्तम!

केतनने खो दिला खरा, पण इतक्यात तो घ्यायचा विचार नव्हता...
सध्या ब्लॉग आणि अभ्यासाची पुस्तकं सोडता काहीच वाचन चालू नाहीये! :(
त्यातलचं एक पुस्तक (वाचत होते रेफ़रन्स म्हणुन, पण अभ्यासाचं पुस्तक नाही), त्यातलाच एक आवडलेला उतारा....
.............

सर्वसाधारणपणे आवडणारी कामेही काही जण पाट्या टाकल्यासारखी करतात, तर अगदी कंटाळवाण्या कामातही काही जण लय कशी उत्पन्न करतात याचे रहस्य, ’आता-इथे-या क्षणी’ मधे आहे.

एका मोठ्या फॅक्टरीच्या परिसरामध्ये मी उभा होतो.माझ्या शेजारीच लाल दगडांचा लांबसडक फूटपाथ होता. एक सफाई कामगार तो फूट्पाथ साफ करत होता. दिवस पावसाळ्याचे होते. ब्रश, पावडरचा डबा, बादली, पाण्याचा पाईप अशा आयुधांनिशी तो कामाला भिडला होता, त्याच्या हालचालींमध्ये लय होती.मग्न होता कामामध्ये. त्याचा चेहरा तल्लीन होता... मला तो कबीरासारखा भासला, थोडा बहिणाबाईसारखा. मी त्याच्या जवळ गेलो. त्याच्याकडे पाहुन हसलो. त्याने प्रतिसाद दिला. मी म्हणालो, " किती रंगुन काम करताय तुम्ही...छान वाटतंय तुम्हाला पाहतानाच."

तो चकित झाला. त्याला कदाचित अशी दाद या आधी कुणी दिली नसावी. "आता हे काम करताना तुमच्या डोक्यात काय विचार चालले होते, सांगू शकाल?" मी विचारले.

"कुठले विचार, साहेब... काही नाही..., नुस्तं काम करत होतो... दुसरं काही नाही" तो बावचळला.मीही ताणून धरले नाही. तो त्याच्या कामाला लागला. मी मला न्यायला येणार्या वाहनाची वाट पाहायला लागलो. काही मिनिटे तशीच गेली.

"साहेब... गावला... सापडला... विचार" तो मला म्हणाला. मी पुन्हा त्याच्याजवळ गेलो. "ऐका... या समद्या लाद्या साफ करत करत मी त्या टोकाला पोचन ना... तवा पाठी वळून बघनं...अन म्हनेन...चकाचक.. हा फूट्पाथ मी साफ क्येलाय." तो म्हणाला..मी मान डोलावली. " आणि हे मला तिथं ताठ मानेनं म्हणायचं तर मला आता हा दगड पयला चकाचक नको करायला... शेवटी हा रस्ता आख्खा बनला कसा... दगडांनीच का न्हाय!" मला त्याच्या कबीरपणाचा पुरावा ’त्या-क्षणी’ देत तो म्हणाला.

अशी गंमत आणणारे पानवाले असतात, भेळवाले असतात, शहाळी सोलणारे मलबारी असतात, भजी तळणारे असतात, चहा करणारे असतात, केबल खेचणारे असतात, पॉलिश करणारे असतात, केस कापणारे असतात... तिकिटे फाडणारे कंडक्टरही असतात... प्रत्येक क्षणाला ते जिवंत करतात.

अनुभवांशी समरस होणारी ही मंडळी, ते करत असलेल्या प्रत्येक कृतीला ’चव’ आणतात. आपण त्यांचे कौतुक केले तर ते आनंदतात जरुर, पण आपण कौतुक करावे म्हणून ते काहीही करत नसतात.


स्वभाव-विभाव
डॉ. आनंद नाडकर्णी

खो-खो, चिमणी, मंत्रा!!

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

अगं पकड... पळ पळ.. हट, खो दे.. इथे खो दे..."

"डावीकडे जा.. धर तिला... मुर्खा हात पसरता येत नाहीत का?... खो दे पटकन"

"लगेच वळायचं नाही... आधी सरळ रेषेत पळायचं मग भिडु कोणत्या दिशेला जातोय बघायचं मग आपली दिशा ठरावायची"

पीटी सर सांगत होते, आम्ही बघत होतो... खो-खो... सोप्पा नाहीये राव!! माझ्यापेक्षा सगळे मोठे, माझ्यापेक्षा जास्त अनुभवी, काही मुली इंटरनॅशनल लेवलवर खेळतील इतक्या भारी.... मग आम्ही ५-६वीतल्या चिल्ल्या-पिल्ल्या तिथे काय करत होतो? त्या सगळ्या तायांमधें आम्ही लिंबु-टिंबु... आम्हाला त्यांच्यासारखं पळता कुठं येणारे? त्याच्या ट्रिक्स कुठे माहित्येत?

सर म्हणाले.. "भिडु नाही पकडला गेला तरी चालेल.. पण खेळा, धडपडा, पळा...त्यातुनचं शिकाल!"

मेघना, संवेद, ट्युलिप, राज, निमिष, केतन, विद्या.... पटापट भिडु पकडणारी लोकं, त्यांचा खेळ बघत बसावा इतका सुंदर... खो द्यायची पद्धत अप्रतिम! आपल्याला ह्याची ट्रिक कळली बुवा म्हणुन आपण त्यांना पकडायला जाउ.. पण हि लोक कधीच नाही सापडायची!! मग मी लिंबु-टिंबु काय करत्ये इथे?मी इथे का आहे...का लिहित्ये?

नाही लिहायला जमलं, नाही सापडली उत्तरं-नाही पकडता येत हो नेहेमी भिडु...

पण लिहित्ये.. लिहायचा प्रयत्न करत्ये... चुकत्ये...आणि त्यातुनचं शिकत्ये!!!

yeah i guess इतक्या सिंपली मी हे म्हणु शकत्ये... मी इथे हा खेळ, ही कला म्हणा शिकायला आहे... अनेक फालतु.. अनेक फिलॊसोफिकल, अनेक emotional प्रश्नांची उत्तरं सापडवत्ये... लिहिल्यामुळे जराशी organize होतायंत उत्तरं इतकचं!! so म्हणुन लिहित्ये...

..........................................................................................

काही दिवसांपुर्वी लहान मुलं आणि लिहिणं ह्याबाबतीत काहीतरी वाचत होते. एका बाईनी तिचा एक अनुभव लिहिला होता... ती तिच्या कामात होती, अचानक तिची मुलगी तिथे आली , घराबाहेर एक लहान चिमणी पडल्ये आणि तिला मुंग्या त्रास देताय्त हे आईला सांगायला लागली... आईला मुळ्ळीच वेळ नव्हता.. आईनी तरी एकदा बाहेर येउन चिमणी पाहिली.. मुलीला सांगितलं... "बाळ, ती चिमणी आता देवाघरी गेल्ये... तु आत येउन खेळ" आई परत आपल्या कामात बुडाली... मुलीने तिच्या एका मैत्रिणीला बोलावुन आणलं आणि दोघींची काहीतरी खुडबुड सुरु झाली.. घरातुन बाहेर.. बाहेरुन आत सतत काहीतरी चालू होतं... आईनी खिडकीतुन बाहेर ह्या मुलींकडे पाहिल्यावर त्या झाडाखाली काहीतरी करताना दिसल्या, आई तिथे गेली... तिथे एक खड्डा खणुन तो परत बुजवल्याच्या खुणा होत्या, त्याच्या आजुबाजुला पांढरे दगड ठेवले होते... काड्यांचा एक क्रॉस त्या खड्यावर लावला होता आणि त्यावर एक कागद लावला होता ज्यावर लिहिलं होतं "we had to let everyone know, how we felt"

एक छोटासा पक्षी.. कधीतरी जिवन्त असणारा, आता या जगात नाही... कदाचित आपल्या मोठ्यांसाठी इतकी महत्वाची गोष्ट नसेल ही.. पण त्या पिल्लांसाठी नक्कीच होती... आणि त्यांनी ती लिहुन व्यक्त केली... लिहायचं मन मोकळं करण्यासाठी... स्वतःला express करण्यासाठी!!

.......................................

काल रात्री ह्याबाबतीत भरपुर विचार करत होते... नेहेमी सारखी उत्तरं तर सापडत नव्हतीच... अचानक आयपॉड वर युफोरियाचं हे गाणं सुरु झालं.... यार हेच तर उत्तर आहे!! का लिहित्ये ह्याचं... हे सगळे प्रश्न मलाही तर रोज पडताय्त! blogging is just an attempt of ascertaining My Mantra....

माझा ’खो’ संवादिनीला

ये तारा, वोह तारा...

आज तुळशीबागेत फिरत असताना, अचानक एक मुलगा हातात काही पाकिटं घेउन समोर आला... त्यावर ता-यांची चित्रं होती. मी त्या गर्दीत थांबुन त्याकडे पाहिलं... "तारांगण"... घरात वरच्या सिलिंगवर चिकटवायचे तारे, जे काळोखात चमकतात... छोटे तारे, मोठे तारे,चंद्रकोर, शनी, रॉकेट, धुमकेतु असे काही स्टिकर्स होते त्यात...

ते बघुन मला मी ३री-४थीत असतानाचे आमचे रेडियम-स्टार आठवले... आमची सगळी ट्रान्सॅक्शन्स त्या ता-यांनी व्हायची..."ए माझं नाव बाईंना नको सांगु, मी तुला एक रेडियम देईन"
"मला खोडरबर दिलास तरचं मी तुला स्टार देइन"
"त्याच्या नावाच्या बॅचमधे त्यानी ४ स्टार लावल्येत... त्याच्याशी नकॊ बोलुया.. तो कोणाला ते देत नाही"
आता रेडियम असण्याचा आणि लंगडी येण्याचा काय संबंध? पण मला आठवतं, ज्या मुलाकडे जास्त स्टार होते त्याला आपल्या गटात घ्यायला भांडणं व्हायची!
पुढे शाळेतुनच ज्या मुलांनी प्रत्येक महिन्यात सगळा गृहपाठ पुर्ण केलाय त्यांना हे रेडियम स्टार नावाच्या बॅचमधे लावायला मिळायचे... मला ह्या चांदण्या कधीच मिळाल्या नाहीत! तसा माझा आणि गृहपाठाचा काही संबंधच नसायचा म्हणा!

नंतर एकदा सुट्टीत पुण्याला आले असताना तुळशीबागेतुनच बाबांकडे भरपुर हट्ट करुन भरपुर रेडियम विकत घेतले होते! मी आणि दिपिका मग रोज खोलीचा दिवा बंद करुन काळोख करुन पांघरुणाखाली हे रेडियम स्टार बघायचो! काय मज्जा होती राव... त्या इवल्याश्या रेडियमच्या हिरवट चांदण्या कित्ती कित्ती आनंद देउन जात होत्या! मग जस जशी मोठी झाले..त्या चांदण्या कुठे गेल्या कळलंच नाही! आकाशातल्या ख-याखु-या चांदण्या आवडायल्या लागल्या
अलिबागचं आकाश सुंदरचं होतं... संपुर्ण ता-यांनी भरलेलं.. पुण्या-मुंबईच्या लोकांना ती मज्जा नाही कळायची! आमच्या इथल्या हौशी आकाश-निरिक्षकांबरोबर मी सुद्धा आमच्या मोठ्ठ्या मैदानात जाउन ग्रह-तारे बघायला लागले...
"तो बघ तो ..., पृथ्वीपासुन ....कोटी लांब आहे... आणि त्यांच्या बाजुचा तो पिवळसर तारा ...हजार प्रकाशवर्ष दुर आहे" ..."ह्याचा आकार एवढा आहे", "हे नक्षत्र, तो तारकासमुह", "हा धुमकेतु...साली दिसला", "ह्याच्या वरचा डाग, त्याचावरची खळगी", "ह्याचं आयुष्य... त्याचा स्फोट", "नवा तारा.. आपली आकाशगंगा..." "ता-यांचा मार्ग", "दिशा..एक वीत खाली ध्रुव तारा, वर तिथे सप्तर्षी... तो मृग, तो व्याध", "पिधानयुती, ग्रहण","उल्कापात".... रोज नवीन नवीन गोष्टी तिथले काका सांगत होते...

आणि मी वरती आकाशाकडे बघत त्यांना विचारत होते... "काका, माणुस मेल्यावर त्यांचं काय होतं हो?" कारण आता ’माणुस मेल्यावर त्यांचा आकाशात तारा होतो,’ ह्यावरचा विश्वास त्यांनीच मोडीत काढला होता!
"ध्रुव तारा काही हजार वर्षांनी बदलणार आहे, त्याचं ठिकाण ही नक्की नाहीये.. त्याच्या खाली असणारा अभिजीत तारा काही वर्षांनी आपला ध्रुव तारा बनणार".. काका सांगत होते! विष्णूनी ध्रुव बाळाला फसवलं? त्याला अढळ स्थान, कधीही न बदलणारं स्थान दिलंच नाही?
मी आता आकाशदर्शनाच्या कार्यक्रमाला जाणं बंद केलं, मला माझे बावळट असले तरी विश्वास तोडायचे नव्हते... मला अजुनही माझ्या आजी-आजोबांचे तारे एकत्र फिरताना दिसतात.. आणि काका म्हणायचे ते तारे प्रत्यक्षात एकमेकांपासुन काही प्रकाशवर्ष दुर आहेत! ह्यॅ... कशालाच काहीच अर्थ नाही!!

हिमालयात गेले असताना, तिथलं आकाश माझ्या अलिबागच्या आकाशापेक्षा श्रीमंत दिसलं...सगळं काही अनोळखी, नवीन असताना.. मला माझा व्याध, ध्रुव आपले जवळचे वाटत होते! अलिबागच्या घरातल्या खिडकीतुन कित्ती रात्री त्या चांदण्याशी बोलण्यात घालवल्या! पुण्यात खिडकीतुन फक्त दिसतात बाकीच्या घरांचे दिवे!..दुरवर ता-यांसारख्या खिडक्या आणि त्यातले दिवे पसरलेले!

म्हणुन मग आज त्या मुलाकडुन ते रेडियम-स्टार विकत घेतले.. घरी आल्या आल्या स्टुल, बेड, बेड्वर स्टुल असे अनेक प्रकार करुन त्या हिरवट चांदण्या आमच्या खोलीत चिकटवल्या.. त्यात सप्तर्षी बनवली, मृग, कृतिका, उत्तरा, शर्मिष्ठा माझ्या खोलीत आल्या! ... रात्री झोपेन तेन्व्हा माझ्याकडे माझे ते सगळे तारे हसुन बघत असतील!

रेडियम स्टार- अलिबागचं आकाश आणि माझ्या चांदण्या , एक चक्र पुर्ण झालं!!

"तु तो मेरा बेटा है!"

sourabh आणि स्नेहा ह्यांचा "नाही चिरा... नाही पणती" वाचल्यावर मलाही माझे काही अनुभव आठवले. १९९९ची गोष्ट. एप्रिल-मे मधे मी आणि बाबा हिमालयात ट्रेकला जाणार होतो.

youth hostel कडुन आम्ही चंद्रखाणी पास ह्या कुलु-मनाली जवळच्या रुटवर जात होतो. मी तेन्व्हा ८वीत गेले होते. YHA च्या ट्रेकला येणारी बाकी सगळीचं माणसं माझ्याहुन वयाने बरीच मोठी होती. माझ्या वयाचा फक्त १ मुलगा होता, पण आमच्यात फक्त स्पर्धाचं होती... कोण आधी पुढे जातं ह्याची! आणि १-२ अपवाद सोडता आश्चर्यकारकरित्या मी पहिली पोचत होते! आणि माझा चालविता धनी होता "त्यागी चच्चा"



कुलूहुन आम्ही बेस कॅम्पसाठी बस घेतली तेंव्हा मी खुप खुप आनंदात होते, एकतर हिमालयाशी झालेली पहिलीच भेट होती. लांबवर बर्फाळलेली शिखरं दिसत होती. थंडगार हवा, पार्वतीचं खळाळतं पाणी.... स्वर्ग!!

कॅम्पवर पोचल्यावर तिथे तंबू बघुन मस्तचं वाटलं... एकदम adventure वगैरे करणारोत असं काही तरी...

तिथे गेल्या गेल्या तिथल्या instructorsनी सांगितलं... हा पुरुषांचा तंबु आणि हा बायकांचा! म्हणजे बाबा आणि मी वेगळे... दुसरी अट , आता इथे फक्त इंग्लिश किन्वा हिंदी बोलायचं, मराठी चालणार नाही!

माझा थोडा थोडा आत्मविश्वास कमी होयला लागला होता! आता काय होणारे, कोणास ठाउक?

इतक्यात आमच्याच ट्रेक टिम मधे असणारा एक ग्रुप तिथे आला... साधारण ८-१० हट्टे-कट्टे लोक त्यांच्या एका म्हातार्या लिडर बरोबर आले. त्यातल्या एकाने आमच्याकडे पाहिलं आणि विचारलं? "C-६? चलिये, आपका स्वागत है! हम मेरट कॅम्पके लोग है! मै खान, हम सब आर्मी के लोग है!"

एकाने माझ्याकडुन विचारलं "ये बच्ची चढ पायेगी?"

मला अस्सा राग आला होता, तुम्ही असाल आर्मीत म्हणुन काय झालं? मला का under-estimate करताय? तेवढ्यात त्यांच्यातलेच एक चाचा म्हणाले "अरे भाई क्यु नही चढेगी? हम सब से आगे भागेगी!" मला ते चाचा आवडले! म्हणजे माझ्यावर विश्वास दाखवला म्हणुनही आणि एकुणचं ते एकदम सही वाटले.

आमच्या ट्रेकला सुरुवात झाली. पहिला दिवस, मी sollidd टरकले होते, कारण practice trekला सगळी हवा निघाली होती. हळु हळु चालायला सुरुवात केली... एक एक माणुस overtake करायला लागल्यावर लक्षात आलं, आता मागे एकच group राहिलाय, जर तो ही माझ्यापुढे गेला, तर माझं खरं नाही! अचानक एका वळणानंतर "फौजी group" थांबलेला दिसला... मी म्हंटलं, चला आता ह्याचे taunts ऐका... तेवढ्यात मला बघुन त्यातले एक ’पांजा चच्चा’ म्हणाले... "अरे त्यागी, देख मेमसाब यहापे है!" ...
मला काहिच कळलं नाही, मी त्यांच्याइकडे न थांबता पुढेच चालत राहिले!
त्यातल्या त्यात आता आपल्या मागे अजुन काही जणं वाढली ह्याचं समाधान... थोड्या वेळाने, त्यागी चच्चा मागुन आले... "अरे बेटा तुम्हारे लियेही मै रुका था, चलो सबसे पहले पहुचना है ना?"... मला महित होतं ते काही शक्य नाहिये, म्हणुन मी फक्त त्यांच्याकडे बघुन हसले... काहिही न बोलता त्यानी हळुहळु चालण्याचा वेग वाढवला, मीसुद्धा त्यांचा वेग संसर्गजन्य असल्याप्रमाणे fast चालयला लागले. मगाशी मला overtake करणारी माणसं मागे पडायला लागली... आणि आम्ही आणि आमच्या पाठॊपाठ सगळा फौजी ग्रुप आला.. आम्ही आमच्या वाटाड्यापर्यन्त पोचलो होतो! बाबा co-leader असल्याने सर्वात शेवटी होते... आणि मी सर्वात पहिली! आमच्या दोघांमधे साधारण १ तासचं अंतर असावं... पण आता आधीच्या दोन दिवसातली भीती पळाली होती.. त्यागी चच्चा, खान्चा दोघांशी गप्पा मारत मी चढत होते!
अचानक एके ठिकाणी पाउसाला सुरुवात झाली, माझ्याकडे ओझं नको म्हणुन माझा raincoat मी बाबांना दिला होता..कारण मला महित होतं मी सर्वात शेवटी असणारे, त्यागी चच्चांनी लगेच त्यांची बरसाती दिली. मी त्यांना म्हंट्लं "आप रखलो" .. "तु तो मेरा बेटा है रे.. पेहेन जल्दी"
पावसाचा जोर वाढायला लागला.. आम्ही सगळे थांबलो... ते ८-१० फौजी आणि मी एक लहान मुलगी... खान्चाचा नी वर पाहिलं, एका बाजुला दरी आणि एका बाजुला डोंगर अश्या ठिकाणी आम्ही उभे होतो...त्यांनी वाटाड्याशी काहीतरी डिसकस केलं आणि म्हणाले
"Highway ले क्या?" हायवे? ते काय असतं? त्यागी चच्चा म्हणाले.. "अपने साथ बेटी है"...
"अरे शेरनी है, चढेगी" असं कॊणितरी म्हणालं... मला काही कळेना... त्यागी चच्चानी माझा हात धरला.. आणि जोरात ओरडले "जोरसे बोलो...." बाकी सगळे ओरडले "जय माता दी"... मी अजुनही blank...पण आता इथे काहीतरी वेगळं होणारे हे कळलं... एक वळण पार केल्यावर खान्चचा नी समोर बोट केलं.. यहासे चढेंगे... समोर एक खडा चढ, आणि पावसाने निसरडा झालेला...समोरची छान वाट सोडुन हे असं चढायचं?
वाटाड्या आणि पांजा चच्चा पुढे हौन पटापट वाट बनवायला लागले, वाटेत येणारी झुडुपं बाजुला सारयला लागले.
"मै नही यहासे..." म्हणेपर्यन्त त्यागी चच्चानी मला "चलॊ जवान, आगे बढो" म्हंट्लं...
"जोर से बोलो.. जय मात दी"
"अरे साथ्मे बोलो...जय माता दी"
"पैर नही थकते.. जय माता दी"
"बोलो बोलो ... जय माता दी"
माता माता की जय.. दुर्गा मात की जय.. अश्या अनेक घोषणा ते देत होते.. मी थकले होते, घाबरले होते.. पण त्या चढावरुन पटापट चढत होते.. त्यागी चच्चा "शब्बास बेटा" म्हणून माझ्या पाठोपाठ... हळु हळु त्याचा उत्साह माझ्यातही आला.. एका "जोर से बोलो..." ला मग मी पण "जय माता दी" ओरडले.. सगळ्याना तो वेगळा आवाज जाणवला असावा... सगळे हसले..."अरे हुई ना बात...!" मी पण एक्दम खुष झाले.. आणि तो चढ संपवुन टाकला... आम्ही आमच्या पहिल्या कॅम्पला पोचलो... मी लहान म्हणुन मला सर्वात पुढे ठेवलं... माझ्यानंतर साधारण २ तासांनी बाबा पोचले.. त्याना भेटल्यावर मला खुप आनंद झाला.. मी पहिली पोचले सांगितल्यावर, त्यांना विश्वासचं बसला नाही!

मग पुढे रोज मी त्यागी चच्चा बरोबर चालायला लागले.. त्यांच्याशी गप्पा मारत, त्यांच्या सगळ्यांच्या गप्पा ऐकत... मलाही "मी काय मोहिमा फत्ते करत्ये" अश्या मस्तीत चालत होते... ते लोक कायम मस्ती करत, हसत-खेळत चालले होते... इतकी आनंदी लोकं मी कधी पाहिलीचं नव्हती...ही लोक सैन्यात आहेत..
इतरवेळि हि लोकं बंदुका घेउन शत्रुला मारायचा सराव करत असतात किंवा प्रत्यक्षात युद्धात असतात? कसं शक्य आहे? सैनिक असेही असतात, आनंदात, मजा करत हे आत्तापर्यन्त कधी पहिलचं नव्हतं!
रोज मी नविन नवीन गोष्टी त्यांच्याकडुन ऐकत होते... खान्चाचा कसे युद्धाला घाबरतात.. म्हणुन बाकी सगळे त्यांना चिडवत होते....

आम्ही मस्त धमाल करत होतो.. हिमाचल प्रदेश मधल्या हिमालयात... आणि तोच हिमालय पुढे काश्मिरात गेला होता, जिथे काहीतरी होतयं ह्याची कुणकुण लागली होती! रोज रात्री गाणि म्हणत नाचणा-या फौजी ग्रुपला आपल्या येणा-या रात्री कश्या असणारेत ह्याची कल्पना नव्हती.. कधिच नसते.. म्हणुनच कदाचित ते इतर वेळि इतक्या आनंदात असतात!

ट्रेकचा शेवटचा दिवस उजाडला... आज मला पहिलं वगैरे पोचायचं नव्हतं, फक्त शेवटचा दिवस enjoy करायचा होता... मी त्यागी चच्चांबरोबर नाहि गेले, मागेच हळु हळु चालले होते.. एके ठिकाणि ते थांबलेले दिसले... त्यांचे डोळे पाणावलेले होते "बेटा, अब कलसे हम हमारी राहपर .. और तुम वापस तुम्हारी स्कुल, पढाईमे लग जाओगी... हमे भुलना नही बेटा! अरे तु तो मेरा बेटा है, ऐएसे मै क्यु केहेता हुं पता है? तुम्हारी उम्र का मेरा एक बेटा है, जो मेरे गावमे रेहेता है.. वोभी तुम्हारी तरह स्कुल जाता है! उसे यहापे नही लेके आ पाया, असे वक्तहि नही दे सकता.. तुम्हे देखके हमेशा उसकी याद आती है! इस्लिये कहता हु, तु तो बेटा है मेरा"

ट्रेक संपला, घरी आले.. कारगिलच्या बातम्या यायला लागल्या.. युद्ध सुरु झालं...मी रोज प्रार्थना करत होते..."कोणत्याही बाबांना काहीही नकॊ होऊ दे... ज्यांच्या घरी त्यांची मुलं वाट बघतात्य त्यांना सुरक्षित ठेव.. युद्ध लवकर संपव... सगळे लवकर परत घरी येउ देत"

त्यागी चच्चा च्या मुलाला मी कधी पहिलं नाहिये पण आजही मला ट्रेक आठवला की आठवतात त्यागी चच्चा आणि त्यांचा गावाला असलेला मुलगा!

दिपु!!

५ मार्च १९९२...

आई घराबाहेर निघाली तेन्ह्वा इतकंच कळत होतं कि आई हॉस्पिटलमधुन येताना बाळ घेउन येणार आहे!!आजोबांच्या कडेवर बसुन मी आईला ठणकवुन सान्गितलं होतं..."आणलंस तर मुलगी बाळ आण, नाहीतर नको आणु" आणि आईनी खरचं माझं ऐकलं,

हॉस्पिटल मधे आजीबरोबर जाउन मला आमचं नवीन बाळ बघायचं होतं...आईच्या जवळ झोपलेलं गोरपान, छोटसं बाळ... कित्ति कित्ति गोड होतं ते, इवलीशी हनुवटी, इवलेसे गाल, आणि नाक तर नव्हंतच आमच्या बाळाला... मी हळुच त्यस सोट्या सोट्या बाळाच्या गालांना हात लावला, किति मऊ-मऊ होतं शोन्या आमचं!!

शाळेत, बसमधे, घसरगुन्डीवर सगळि-सगळिकडे मी भेटेल त्याला सांगत सुटले होते "आमच्याकडे ना बाळ आणलयं आम्ही छोटसं" ...मग घरात शेकाचे,धुपाचे वास यायला लागले, बाल्कनीतल्या दोरीवर पांढ-या पताका लागायला लागल्या, रोज सकाळी रडारडीनंतर पावडर-तीट लावा चा कार्यक्रम होयला लागला.... बाळाचं बारसं झालं, बोर-न्हाण झालं, बाळ हळु हळु मोठं होयला लागलं...

तिला आई, बाबा म्हणता यायला लागलं... पण अजुन ती ताई म्हणतचं नव्हती... "शी बुआ, असं कय बाळ आणलं आईनी, ती आल्यापासुन आई-बाबा तिलाच जास्त प्रेम करतात, तिलाच जवळ घेतात,माझ्यावर कोणी प्रेम करतचं नाही" वगैरे वगैरे विचार मनात यायला लागले....
मग हळु हळु आमच्या गोन्डस पिल्लुचा गोरा रंगही मधे यायला लागला...ताइ काळी, पिल्लु गोरि...."पण जाऊदे मला नाक तरी आहे, बाळाचं नाक नकटं आहे"

ताई ओरडते,रागावते पण तरिही पिल्लु रोज मी शाळेतुन यायच्या वेळेला बाल्कनीतल्या ग्रिल्समधे डोकं घालुन बसायचं माझी वाट पाहत... ताई तिच्या मैत्रिणिंसोबत खेळायला जाते तेंवा पिल्लुला नेत नाही, तरीही ताईच्या मागे मागे फ़िरत पाना-फ़ुलान्चि भाजी-पोळी ताईला खायला द्यायची!!!

एकदा पिल्लुचा भोन्ड्ला केला, त्यानंतर दुस-या दिवशी ही बया बाल्कनीत बसुन ऐलोमा-पैलोमा गात होती, आईनी जाउन पहिलं तर तिथे हलवा सान्डला होता आणि मुन्ग्या आल्या होत्या,आईनी तिला एक सणसणीत धपाटा मारला...तरीही पिल्लु आईला हसत हसत सांगत होती.."आई, थांब नं, मुंग्यांचा भोन्डला चालु आहे" मुंग्या पडलेला हलवा नेताना गोल गोल फ़िरत चालल्या होत्या.. आणि आमची पिल्लु त्यांच्यासाठी..ऐलोमा-पैलोमा गात होती...

नंतर, पिल्लु मोठी कधी झाली आणि शाळेत कधी जायला लागली कळलचं नाही... युनिफ़ोर्म, दप्तर, गळ्यात छोटिशी वॉटरबॅग, २ छोटे-छोटे बो बान्धुन रोज स्वारि शाळेत जायला लागली...मधल्या सुट्टीत ताई आपल्या वर्गात येईल याची वाट पाहत बसलेली असायची...ताईही रोज नव्या मैत्रिणिला बरोबर घेऊन लहान बहिण दाखवायला जायची... मग सुरु झाल्या परिक्षा, मार्क्स, स्पर्धा, नंबर........."ताईचा कायम पहिला नंबर...मझा का नाही? ...ताईला जास्त प्रेम करता, मला नाही....ताईला स्कॉलरशिप,माझी काहिच मार्कानि तर गेली न..ताईच हुशार, मी नाही"असं नाहिये गं मनु.. तु पण हुशार आहेस... मनुनी पण दाखवुन दिलिच लगेच तिची हुशारी, आणि मग तिला पुण्याच्या प्रबोधिनित ऍडमिशन मिळाली...

पण मनु एक वर्ष एकटी राहणार आत्याकडे? अजुन साहवीतचं आहे..इतक्या लहान वयात? पण ती तयार झाली...सोनं आमचं कसं एकटं राहिलं वर्षभर...तिच्या डायरीत काऊंट-डाऊन असायचं आम्ही तिला भेटायला कधी जाणार ह्याचं, बाहेरुन आमची छोटिशी पोरगी फोन करायची, शाहाण्यासारखी वागताना, सहावितली मुलगी कधी माझ्या भावन्डांशि भांडलीही नाहि... किती शहाणी झाली किती कमि वयात!!

मनु, टीव्ही बघणं मात्र कमी करायला हवंय... "आत्याकडे टीव्ही नाहि बघायचे ना मी कधी...आता स्वतःच्या घरी तरी बघुदेत".... झालं ही पोरगी आता शहाणी झाल्ये पण वर्षभर न पुरवुन घेतलेले लाड आता नविन घरात आल्यावर पुरवुन घेणारे!! अन लाड पुरवुन घेतले मनुने...अजुनही घेत्ये!!

तिला काय कळतयं, लहान आहे अजुन म्हणुन कधी काही बोललेच नव्हते तिच्याशी मनापासुन...

त्यादिवशी डायरी वाचली मी तिची (चोरुन) त्यात चक्क तिने तिच्या "क्रश" विषयी लिहीलं होतं!

अगं ए ह्या लहान मनीला कोणी मुलगा वगैरे पण आवडायला लागला? इतकी मोठी कधी झाली ही?

माझ्या "त्याच्याविषयी"ही मी सर्वात आधी तिलाच गाठुन सांगितलं, माझी लहान बहिण एकदम माझ्या मोठ्या बहिणीसारखं माझ्याशी बोलायला लागली... "ताई, नीट विचार कर!" वगैरे वगैरे मोलाचे सल्ले दिले, अजुनही देते :)

"आता काय तुला "तो" आलाय, तुला आमची गरज काय आहे?

तुला आता माझी काही किम्मतच नाहीये" वगैरे वाद सुरु झाले. पण माझ्याशी भांडणारी मुलगी, मी त्याच्याशी भांडल्यावर लगेच.. आमचं भांडण मिटवायला पुढे!

मी तिला सॉलिड्ड त्रास देते आणि ती तो परतवुन लावते :)

स्मार्ट आहे ती, मला ब्लॅकमेल करणं आता जमायला लागलं आहे कि तिला आता...

कॉलेजातल्या मैत्रिणिंबरोबर फिरायला लागली आहे...

घरातल्या निर्णयांमधे स्वतःचं मत ऐकवायला लागल्ये!

आता खरचं मोठी झाल्ये!

ती आहे म्हणुनचं नाहीतर तिच्या भाषेत "ताईशी ’बहिणी’ करणं सोप्पं नाहीये" :)

मी खुपदा तिच्याकडुन मला हवी तशी कामं करुन घेतल्येत, तिच्यावर माझे मूड काढल्येत, भांड-भांड भांडल्ये, अनेकदा तिला हवा तेंव्हा वेळ दिला नाहीये! "वाईट्ट" बहिण म्हणुन असणारे सगळे गुण (अवगुण) माझ्यात आहेत!

आणि तरीही ती कायम ती तिच्या गोड आवाजात "ताई, काही हवं आहे का? काय झालयं? आपण एक गंमत करुया का" सारखे प्रश्न विचारत असते, मला आनंदात ठेवत असते!

आता आम्ही दोघीचं राहताना जिथे मी तिची काळजी घ्यायला हवी तिथे तिचं माझी आई झाल्ये!
सॉरी दिपीका, खुप त्रास देते ना मी तुला?खुप स्वार्थी आहे ना गं मी? खरचं इतकी वाईट्ट आहे मी? मी अशी असुन देवाने तुला माझी बहिण का गं बनवलं मग?कदाचित तुचं मला सांभाळुन घेउ शकतेस म्हणुन...

थॅन्क्स दिपु... माझी बहिण झाल्याबद्दल!

दही-टिंकी! :)

मी पुण्याला राहायला आल्यावर आई अलिबागला राहायला निघुन गेली. मला कंटाळुन नाही राव, पण आता आम्ही दोघी बहिणी एकट्या (?) राहु शकतो म्हणुन!

त्यामुळे आता स्वयपाकघरावर आमचंच राज्य आलं! (स्वयपाक मधल्या य वरचा अनुस्वार माझ्या डोक्यात जातो, म्हणुन लिहिला नाहिये... हा शब्द स्वयपाकच वाचावा, स्वयंपाक नाही!)

आता आम्ही तिथे हवं ते करायला लागलो, हवं ते म्हणजे काहीच्या काही पदार्थ बनवायला लागलो! नेहेमीचा टाईमपास म्हणजे घरातलं उपलब्ध सामान बघायचं, ते गुगलमध्ये टाईपायचं १०१ रेसिपी हजर होतात. त्यातली interesting वाटेल ती रेसिपी करायची! आम्ही तिबेटियन मोमो करुन पाहिले, गाजराचं सॅण्डविच केलं, कोबीचा पुलाव केला, १-२ प्रकारचे पास्ते केले.. आणि बरचं काहि अजुन विचित्र!!!!

आणि हे सगळं करताना ना आम्ही असं मानतो कि आपण कोणत्यातरी कुकरी-शो वर आहोत आणि मग एखाद्या काल्पनिक कॅमे-याकडे बघुन पदार्थ बनवतो. with our special comments! (आत्ता हे लिहिताना realise होतयं कि आम्ही जरा जास्तचं विचीत्र आहोत :) )

आज मात्र जरा वेगळा दिवस होता! दिपीकाला अचानक दहिवडे खावेसे वाटले. नेटवर रेसिपी पाहणार होतो पण म्हंटलं instant पिठं मिळतात ना... करु त्याचेच! एका नामांकित कंपनीचं instant दहिवडा पीठ आणलं. कंपनीचं नाव सांगत नाहीये कारण १) आम्ही केलेली रेसिपी त्यांना अभिप्रेत नाहीये. आणि २) त्या कंपनीकडुन मला पैसे मिळाले नाहीयेत त्यांची पब्लिसिटी करायला (अजुन तरि) :)

so आता आजचा पदार्थ (नाही, रोज रेसिप्या नाही लिहिणारे इथे)

आज दहिवड्याचा बेत होता पण माझी बहिण इतकी धसमुसळी आहे की बदाक्कन पाणी घातलं त्या पिठात! आता जे सेमि-लिक्विड होयला हवं होतं ते मस्त पाणी-पाणी झालं. पण दही तर आता मस्त चाट मसाला, तिखट, मीठ वगैरे घालुन फेटलं होतं. मस्त चव लागत होती! मग आता काय करावं ह्या विचारात होतो... त्या पीठात रवा घातला, सोडा घातला तरी काही जास्त फरक पडेना! मग जरा डोकं लढवलं... असं पीठ उत्तप्प्यांच असतं, म्हंटलं उत्तप्पे घालावे अन दह्यासोबत खावे! पण मज्जा येत नव्हती... मग बहिणीनं तिचं डोकं लावलं, लावायलाचं हवं होतं तिनेच घोळ केला होता ना! फ़्रायपॅन वर उत्तप्प्याप्रमाणे छोटे छोटे गोल बनवले (आणि त्या गोलांचं नामकरण केलं "टिंक्या" )

(माफ करा, डेकोरेट वगैरे करता येत नाही मला! पण प्रयत्न केला.. फोटु काढायचा होता ना!!)

आणि मग हा पदार्थ दह्यासोबत खाल्ला. खायचे भरपुर प्रकार आहेत. एक तर दह्यात बुडवुन खा! त्यावर दहि-कांदा घालुन खा! चिंगु चटणी (चिंच-गुळाची चटणी) वगैरे वगैरे... ते तुमच्या आवडिवर आहे.आणि ह्या पदार्थाचा plus point म्हणजे चवीला ब-यापैकी दहिवड्यासारखं आणि विदाउट तेल! कुठेतरी "ताईचा सल्ला: तव्यावर कांदा घासावा म्हणजे पिठ तव्याला चिकटत नाही " हे वाचलं होतं आणि it works! :). त्यामुळे आज तेल न वापरता हा प्रकार केला!

उत्तर आणि दक्षिण भारतीय खाद्यसंस्कृतीचा एक अनोखा मेळ ह्या पदार्थाद्वारे आम्ही घडवला! (टाळ्या...)

मी sollidd पकवत्ये ना? (श्लेष लक्षात घ्यावा!)

तर हा पदार्थ तुम्ही घरी करुन बघा, आणि आम्हाला नक्की कळवा कसा झाला ते! तुमच्या प्रतिसादाच्या प्रतीक्षेत... तो पर्यन्त "मस्त खा आणि स्वस्थ रहा" :D

p.s. हा पदार्थ केलाच तर जेव्हा टिंक्या तव्यावर घालाल तेन्व्हा mobileवर बोलणे टाळा नाहीतर...