कित्तीतरी दिवसांपासुन बोटांना अडवुन ठेवलं होतं हे नाव टायपण्यापासुन ह्या ब्लॉगवर... पण आज राहवलचं नाही!
इतकं छान, मस्त, दणदणीत नाव असताना..जास्वंदी काय? म्हणजे मला जास्वंदाची फुलं आवडतात पण स्वत:च्या नावापेक्षा जास्त नाही. आज आत्ता मी स्वत:ला जेम्स बॉंन्ड्सारखं "लेले...तेजस्विनी लेले..." असं नाव सांगताना imagine केलं आणि माझी मला solliidd आवडले.. ( नेहेमीसारखीच :) ).
बरं पण मग "जास्वंदी हे नाव का घेतलं होतस?, anonymous का होतीस?, आता का नाहीस?, ह्या पोस्ट्नंतरही ब्लॉगवर जास्वंदीच नाव आहे..असं का?,..." वगैरे वगैरे अनेक प्रश्न सहाजिकच डोक्यात येतिल तुमच्या... (असे कसे नाही आले? यायलाच हवेत!) पण सध्या ह्यातल्या कुठल्याच प्रश्नाचं उत्तर द्यायल्या माझा mood नाही आहे..खोटं का बोलु? मला ह्या प्रश्नांची उत्तरं ठाऊकच नाही आहेत! त्यामुळे हा भाग विसरुन जाऊयात... तर माझं नाव तेजस्विनी लेले आहे. म्हणुन बघा एकदा मोठ्याने..सही वाटतं (नाही सही वाटलं तर स्वत:चं नाव मोठयाने म्हणुन पहा..ते सही वाटेल).
तर एक कोणीतरी माणुस आणि त्याचं कुटुंब व्यापारासाठी जहाजातुन जात असताना जहाज बुडालं... ते कुटुंब वाचलं आणि विजयदुर्ग, मुटाटला (सिंधुदुर्गात) स्थायिक झालं. मग पिढ्या वाढत गेल्या..काही मंडळी खानूत आली..तिथुन चरवेली... त्यांच्यातला एक पोरगा अलिबागला आला... आणि मी त्याची मुलगी! तर त्या जहाजवाल्या व्यापारी माणसाला "लेले" आडनाव आवडलं असावं म्हणुन आज मी लेले आहे! आमच्या आडनावातुनच आमचा दानशुरपणा ओतप्रोत वाहातोय... कित्ती क्युट आडनाव आहे "लेले"..छोटुकलं छान!
आता तुमच्यातल्या ब-या़च जणांना स्टॅम्पचा जोक आठवला असेल... स्वतःला मोठे शिक्के पाडायला लागतात म्हणुन जळणारे लोक असले जोक बनवतात..तो "ले" च्या स्टॅम्पचा जोक नक्कीच कोणा "सहस्त्रबुद्धे" किंवा "इचलकरंजीकर" सारख्या आडनाववाल्यांनी बनवला असेल.
लेले आणि नेने वगैरे जोक पण खपतात कारण उच्चारायला सोप्पी आडनावं आणि सारखीच आहेत म्हणुन... दोन्ही आडनावांमध्ये साम्य आहे मान्य! पण म्हणुन मला तेजस्विनी नेने म्हणणा-यांचा मला दणकट राग येतो. माधुरी दि्क्षीतचं लग्न ठरलं तेव्हा कित्येकांनी "तुमची झाली आता माधुरी... तुमच्या नात्यात आहेत का श्रीराम लेले?... " असे प्रश्न विचारले होते. ’न’ आणि ’ल’ ह्या अक्षरांमधला साधा फरक का कळत नाही लोकांना?
तर मला माझं आडनाव खूप खूप आवडतं. सगोत्री लग्न चालत नाही म्हणुन नाहीतर मी "लेले" आडनाववाल्यांशीच लग्न केलं असतं. आत्ताही लग्न झाल्यावर आडनाव न बदल्याण्याचा विचार आहे माझा... पण जेव्हा मी माझ्या आईबद्दल विचार करते तेव्हा न बदल्याण्याचा विचार मनातुन काढते... म्हणजे बघा ना... आम्ही सगळे "लेले" आणि घरात आई एकटी रानडे असती तर किती विचीत्र वाटलं असतं आम्हाला... म्हणुन आडनाव बदलणं ठीक वाटतं मला ( ह्याबाबतीत अजुन arguments नको... माझं confusion वाढतं). काही झालं तरी मी माझं नाव मात्र बदलणार नाहीये हे नक्की!
’इन्स्पेक्टर तेजस्विनी’ वरुन तुझं नाव ठेवलं आहे का? असं मधे मला कोणीतरी विचारलं होतं.अश्शी चिडचिड झाली होती माझी... लोकं काहीही विचारु शकतात! एका काकुंनी हे नाव सुचवलं आई-बाबांना म्हणुन हे नाव ठेवलं त्यांनी...इतकं साधं आहे ते, पण त्याचवेळेस हे नाव आमच्या कुलस्वामिनीचं आहे म्हणुन मला दिलं घरच्यांनी! ( Thank god.. अंबाबाई नाही ठेवलं..अंबाबाई लेले..मज्जा नसती आली). जन्मदाखला, छोटा शिशू पासुन आत्ता सिनिअर मास्टर्सच्या सगळ्या वह्या-पुस्तकांवर, रेशनकार्डावर, सर्टिफिकेट्स, बक्षिसांवर, ओळखपत्रांवर, पारपत्रावर.... कित्ती ठिकाणी हे नाव लिहीलं, छापलं गेलं... तसं मला "तेजस्विनी" नावाने जास्त कोणी बोलावलं नाही... सगळे तेजुचं म्हणायचे/म्हणतात. माणुस जवळचा आहे लांबचा, मला आवडणारा की न आवडणारा ह्यावर त्याने मला काय हाक मारायची हे ठरतं.
"तेजस्विनी लेले" मी एकटी नाहीये ह्या जगात, एक भरतनाट्यम च्या मोठ्या नर्तिका आहेत तेजस्विनी लेले नावाच्या! मला त्याचा अभिमान आहे... माझं नाही पण माझ्या नावाच्या एकीचं नाव आहे ह्याचा!! [:)]. अजुन काही तेजस्विनी facts:
1) केरळात तेजस्विनी नावाची एक खुप सुंदर नदी आहे.
२) तेजस्विनी नावाची एक सिरिअल लागायची ज्यात रेणुका शहाणे होती.
३) अनेक स्त्री-पुरस्कारांची नावं तेजस्विनी असतात. ( मिस. SNDT ला "तेजस्विनी" म्हणतात. पोरी तेजस्विनी बनायला दिवस-रात्र मेहेनत करतात :) )
तर to conclude... तेजस्विनी लेले माझं नाव आहे (जे तुमच्यापैकी अनेकांना कधीपासुनच माहित्ये). जसं तुम्हाला तुमचं नाव आवडतं तसं मला माझं नाव भरपुर आवडतं. बास्स!!
- तेजस्विनी लेले
( मला ठाऊक आहे..ह्या पोस्टला काहीही साहित्यिक value वगैरे नाहीये (माझ्या कुठल्याच पोस्टांना तशी ती नसते) ... ह्यापेक्षा जास्त value "चहाची पाककृती" ला असेल. पण तरी मला माझ्या नावाविषयी असणारं प्रेम मला इथे लिहायचं होतं... आणि दुसरं म्हणजे "तेजस्विनी लेले" नाव अनेकांना माहिती होईल, प्रसिद्ध होईल इतकं माझं कर्तुत्व असेल ह्याची मला खात्री नाही त्यामुळे इथे नाव अनेकदा छापुन आल्याचा आनंद मिळवला)
Sunday, March 22, 2009
Saturday, February 14, 2009
Valentimes Day :)
मी त्या सगळ्या मुलांच्या घोळक्यामध्ये बसलेले होते आणि त्या पिल्लांना विचारलं, "14 फेबला काय असतं?" सगळे चिवचिवले( rather कावकावले) , व्हॅलनटाईम्स डे... मी अवाक होऊन बघत बसले, म्हणजे मुलांना हा दिवस माहित्ये म्हणुन नाही..कारण हल्ली शाळेत न जाणा-या मुलांनाही हा ठाऊक असेल... मी अवाक झाले ह्याला कारण म्हणजे १०-१२ वर्षांनंतरही मुलं valentine हा शब्द मी जसा चुकवायचे तसच चुकवतात.. :)
मला खरं तरं ३-४थीतल्या पोरांबरोबर व्हॅलनटाईन डेची activity घ्यायची नव्हती..पण आम्ही बापडे विद्यार्थी, शिक्षकांचं ऐकावं लागतं ना! खास काही करायचं नव्हतं त्यांना एखादी प्रेमाची गोष्ट वाचुन दाखवायची होती आणि मग त्यांच्या "Love" ह्या conceptबद्दल त्यांना विचारायचं होतं... मी चौथीत होते तेव्हा आमच्या वर्गात कोणी "Love" असं म्हंट्लं तरी आम्ही "ईईई...असं काय बोलतोस?" "ए, असं काही बोलायचं नसतं" वगैरे म्हणायचो, मराठी मिडीयम असल्याने Love हे फक्त सिनेमात हिरो-हिरोईन मधे असतं त्यालाच म्हणतात हा आमचा समज होता. पण आत्ताची ही "फोर्थ ग्रेड" मधली मुलं smart आहेत!
मला एक सुंदर पुस्तक मिळालं होतं My friend, the Sea म्हणुन. एका तामिळ मुलाचं समुद्राविषयीचं प्रेम, समुद्राशी त्याची मैत्री... त्सुनामी आधी आणि नंतरचं... इतक्या साध्या, सोप्प्या शब्दातलं Narration पण तरीही वाचुन डोळ्यांत पाणी आलं..जितक्यांदा वेगवेगळ्या वर्गांत वाचुन दाखवलं तितक्या वेळेला माझा गळा जड झाला होता. गोष्ट वाचुन दाखवल्यावर मुलंही भारावलेली होती...त्याच moodमधे त्यांच्याशी प्रेम आणि मैत्रीबद्दल बोलणं बरं होतं... कारण इतर वेळी बोलले असते तर "whom do you love?" विचारल्यावर मुलांनी त्यांच्या GF किंवा crushची नावं सांगितली असती. हो... ३-४थीतल्या पोरांना हे सगळं माहित्ये...त्यांचे crush असतात. आमच्या ह्या कोर्समध्ये मी एकटी मिडीयाची विद्यार्थीनी असल्याने असं काही मुलं म्हणाली की लगेच मी वर्गात मधोमध बसल्ये, आजुबाजुला आमच्या बाई आणि बाकी सगळ्या त्यांच्या students माझ्याकडे बोट दाखवताय्त "तुम्हीच केलंत हे... mediaचा परिणाम" वगैरे म्हणताहेत असं दृश्य फ़िशाय लेन्सनी बघितल्यावर जसं दिसेल तसं डोळ्यासमोर उभं राहातं.
मुलांना मी गोष्ट वाचुन दाखवली आणि मग माझ्या झोळीतुन गुलाबी रंगाचं एक heart shape card बाहेर काढलं... ही तिसरीतली मुलं आणि गुलाबी रंगाचं कार्ड बघुन... "yukk..its pink, its so girly" वगैरे म्हणतात. stereotype इतके दणदणीत भरल्येत ना हया पोरांच्या मनात. मी मुलगी असुन मला कधीच गुलाबी मनापासुन नाही आवडला आणि कायम मला निळा रंगाचं आकर्षण होतं, शाळेत असताना कधी माहितच नव्हतं असं काही असतं ते!
मग म्हंटलं जाऊ दे, गुलाबी नको तर नको.. निदान तुम्हाला Love म्हणजे काय असतं असं वाटतं हे तर सांगा.. आणि मग पोरं जे काय सुटल्येत म्हणुन सांगु... त्यांच्यापैकी काहींची उत्तरं अशी होती:
"Love is sharing." पोरगी smart होती. तिला पेन्सिल हवी होती माझ्याकडुन म्हणुन आधी हे उत्तर दिलं आणि मग लगेच माझ्याकडे पेन्सिल मागितली.
"Love is an abstract noun. You cant actually touch it!" चौथीतली पोरं आत्ताच abstract noun शिकल्येत ग्रामरमध्ये त्यामुळे हे उत्तर मला ४-५ जणांनी दिलं.
"Love is love, no words can define it." हे माझंही उत्तर आहे. rather अनेक प्रश्नांना माझं हेच उत्तर असतं जेव्हा मला त्याबाबतीत विचार करायचा नसतो. हे उत्तर दिलेला एक गुट्टु पो-या माझ्याकडे कायम असाच बघत असतो "काय पकवुन राहिल्ये ही..हिला काय करायचं love..हिला कोणी bf नाही का? आमच्यासोबत V day साजरा करत्ये".
"Love is happyness." मला happyness चं हे spelling खुप cute वाटतं. आणि त्या मुलाच्या शिकाऊ कर्सिव अक्षरात हा शब्द अजुन सुंदर दिसला. pursuit of happyness आठवला.
"Love is the feeling I get when my mom hugs me." विशाल हायपर ऍक्टिव्ह मुलगा आहे त्याच्याकडुन मी ह्या उत्तराची अपेक्षा नव्हती केली. पण मी प्रश्न विचारताच तो ताडकन उठत ओरडुन ओरडुन हे म्हणाला. आणि मग त्याला ते उत्तर मी लिहायला लावायच्या आधी दुस-या ग्रुपमध्ये पळुनही गेला.
"Love is playing and laughing with each other. "दोन अगदी जिवाभावाच्या सख्यांनी हे सेम उत्तर लिहीलं होतं, मी विचारलं सारखं उत्तर का? तर एक्मेकींकडे बघुन हसल्या आणि मग म्हणाल्या आम्हाला दोघींना असंच वाटतं.
Love rulez! ( no comments.. bcoz it does :D )
Love is friendship हे उत्तर ऐकुन मला कु.कु.हो.है चा शाहरुख आठवला. हे उत्तर देणारा रोहित सुद्धा तसलाच cute आहे, मस्त खळ्या पडतात त्याला
"Love is spending time with you family." हे उत्तर दिलेलं मुलगी तिच्या आईबाबांबरोबर राहात नाही. मला लहान मुलं अशी emotional झाली की खुप जड जातं. माझे डोळे भरुन आले होते खरं तरं तिचं उत्तर बघुन तेवढ्यात एका पिंटुकल्याने पुढचं उत्तर दिलं...
"Love is the thing people do when they come closer". आणि हे उत्तर सांगताना त्याचे डोळे चमकले. मी त्याला म्हणाले मला नाही कळलं.. तर लगेच म्हणाला like they do in the films... मग माझे डोळे चमकले :) ... माझ्यासारखं आहे कोणितरी ज्याला तिसरीत असताना love चा इतकाच अर्थ माहित्ये.
"Love means giving gifts to your family and friends." हे उत्तर वाचल्यावर मला हुश्श झालं... V day चं इतकं marketing केलं, मुलांमध्ये consumerism भरणा-या advertisersचे थोडेतरी तरी कष्ट कामी आले म्हणायचे!
मी एखादा प्रश्न विचारल्यावर माझ्या आजुबाजुला बसलेल्या सगळ्यांचा गलका, मग मी त्यांचं उत्तर ऐकावं म्हणुन त्यांनी केलेली धडपड, "whom do you love?" विचारल्यावर तिसरीतल्या एका गुंड्याने " I love my mom, dad, my fish, my doggie and you" असं दिलेलं उत्तर... मी गोष्ट सांगितल्यावर काही मुलांचे भरुन आलेले डोळे... एक्मेकांची चिडवाचिडवी... आणि तास संपल्यावर सगळ्यांचा मला "happy valentimes day" wish करायला झालेला गलका! मी त्यांचा शब्द नाही बदलला... मला बदलावासा वाटलाचं नाही. हा गेल्या २२ वर्षांमधला सर्वात मस्त V Day होता माझा!!
मला खरं तरं ३-४थीतल्या पोरांबरोबर व्हॅलनटाईन डेची activity घ्यायची नव्हती..पण आम्ही बापडे विद्यार्थी, शिक्षकांचं ऐकावं लागतं ना! खास काही करायचं नव्हतं त्यांना एखादी प्रेमाची गोष्ट वाचुन दाखवायची होती आणि मग त्यांच्या "Love" ह्या conceptबद्दल त्यांना विचारायचं होतं... मी चौथीत होते तेव्हा आमच्या वर्गात कोणी "Love" असं म्हंट्लं तरी आम्ही "ईईई...असं काय बोलतोस?" "ए, असं काही बोलायचं नसतं" वगैरे म्हणायचो, मराठी मिडीयम असल्याने Love हे फक्त सिनेमात हिरो-हिरोईन मधे असतं त्यालाच म्हणतात हा आमचा समज होता. पण आत्ताची ही "फोर्थ ग्रेड" मधली मुलं smart आहेत!
मला एक सुंदर पुस्तक मिळालं होतं My friend, the Sea म्हणुन. एका तामिळ मुलाचं समुद्राविषयीचं प्रेम, समुद्राशी त्याची मैत्री... त्सुनामी आधी आणि नंतरचं... इतक्या साध्या, सोप्प्या शब्दातलं Narration पण तरीही वाचुन डोळ्यांत पाणी आलं..जितक्यांदा वेगवेगळ्या वर्गांत वाचुन दाखवलं तितक्या वेळेला माझा गळा जड झाला होता. गोष्ट वाचुन दाखवल्यावर मुलंही भारावलेली होती...त्याच moodमधे त्यांच्याशी प्रेम आणि मैत्रीबद्दल बोलणं बरं होतं... कारण इतर वेळी बोलले असते तर "whom do you love?" विचारल्यावर मुलांनी त्यांच्या GF किंवा crushची नावं सांगितली असती. हो... ३-४थीतल्या पोरांना हे सगळं माहित्ये...त्यांचे crush असतात. आमच्या ह्या कोर्समध्ये मी एकटी मिडीयाची विद्यार्थीनी असल्याने असं काही मुलं म्हणाली की लगेच मी वर्गात मधोमध बसल्ये, आजुबाजुला आमच्या बाई आणि बाकी सगळ्या त्यांच्या students माझ्याकडे बोट दाखवताय्त "तुम्हीच केलंत हे... mediaचा परिणाम" वगैरे म्हणताहेत असं दृश्य फ़िशाय लेन्सनी बघितल्यावर जसं दिसेल तसं डोळ्यासमोर उभं राहातं.
मुलांना मी गोष्ट वाचुन दाखवली आणि मग माझ्या झोळीतुन गुलाबी रंगाचं एक heart shape card बाहेर काढलं... ही तिसरीतली मुलं आणि गुलाबी रंगाचं कार्ड बघुन... "yukk..its pink, its so girly" वगैरे म्हणतात. stereotype इतके दणदणीत भरल्येत ना हया पोरांच्या मनात. मी मुलगी असुन मला कधीच गुलाबी मनापासुन नाही आवडला आणि कायम मला निळा रंगाचं आकर्षण होतं, शाळेत असताना कधी माहितच नव्हतं असं काही असतं ते!
मग म्हंटलं जाऊ दे, गुलाबी नको तर नको.. निदान तुम्हाला Love म्हणजे काय असतं असं वाटतं हे तर सांगा.. आणि मग पोरं जे काय सुटल्येत म्हणुन सांगु... त्यांच्यापैकी काहींची उत्तरं अशी होती:
"Love is sharing." पोरगी smart होती. तिला पेन्सिल हवी होती माझ्याकडुन म्हणुन आधी हे उत्तर दिलं आणि मग लगेच माझ्याकडे पेन्सिल मागितली.
"Love is an abstract noun. You cant actually touch it!" चौथीतली पोरं आत्ताच abstract noun शिकल्येत ग्रामरमध्ये त्यामुळे हे उत्तर मला ४-५ जणांनी दिलं.
"Love is love, no words can define it." हे माझंही उत्तर आहे. rather अनेक प्रश्नांना माझं हेच उत्तर असतं जेव्हा मला त्याबाबतीत विचार करायचा नसतो. हे उत्तर दिलेला एक गुट्टु पो-या माझ्याकडे कायम असाच बघत असतो "काय पकवुन राहिल्ये ही..हिला काय करायचं love..हिला कोणी bf नाही का? आमच्यासोबत V day साजरा करत्ये".
"Love is happyness." मला happyness चं हे spelling खुप cute वाटतं. आणि त्या मुलाच्या शिकाऊ कर्सिव अक्षरात हा शब्द अजुन सुंदर दिसला. pursuit of happyness आठवला.
"Love is the feeling I get when my mom hugs me." विशाल हायपर ऍक्टिव्ह मुलगा आहे त्याच्याकडुन मी ह्या उत्तराची अपेक्षा नव्हती केली. पण मी प्रश्न विचारताच तो ताडकन उठत ओरडुन ओरडुन हे म्हणाला. आणि मग त्याला ते उत्तर मी लिहायला लावायच्या आधी दुस-या ग्रुपमध्ये पळुनही गेला.
"Love is playing and laughing with each other. "दोन अगदी जिवाभावाच्या सख्यांनी हे सेम उत्तर लिहीलं होतं, मी विचारलं सारखं उत्तर का? तर एक्मेकींकडे बघुन हसल्या आणि मग म्हणाल्या आम्हाला दोघींना असंच वाटतं.
Love rulez! ( no comments.. bcoz it does :D )
Love is friendship हे उत्तर ऐकुन मला कु.कु.हो.है चा शाहरुख आठवला. हे उत्तर देणारा रोहित सुद्धा तसलाच cute आहे, मस्त खळ्या पडतात त्याला
"Love is spending time with you family." हे उत्तर दिलेलं मुलगी तिच्या आईबाबांबरोबर राहात नाही. मला लहान मुलं अशी emotional झाली की खुप जड जातं. माझे डोळे भरुन आले होते खरं तरं तिचं उत्तर बघुन तेवढ्यात एका पिंटुकल्याने पुढचं उत्तर दिलं...
"Love is the thing people do when they come closer". आणि हे उत्तर सांगताना त्याचे डोळे चमकले. मी त्याला म्हणाले मला नाही कळलं.. तर लगेच म्हणाला like they do in the films... मग माझे डोळे चमकले :) ... माझ्यासारखं आहे कोणितरी ज्याला तिसरीत असताना love चा इतकाच अर्थ माहित्ये.
"Love means giving gifts to your family and friends." हे उत्तर वाचल्यावर मला हुश्श झालं... V day चं इतकं marketing केलं, मुलांमध्ये consumerism भरणा-या advertisersचे थोडेतरी तरी कष्ट कामी आले म्हणायचे!
मी एखादा प्रश्न विचारल्यावर माझ्या आजुबाजुला बसलेल्या सगळ्यांचा गलका, मग मी त्यांचं उत्तर ऐकावं म्हणुन त्यांनी केलेली धडपड, "whom do you love?" विचारल्यावर तिसरीतल्या एका गुंड्याने " I love my mom, dad, my fish, my doggie and you" असं दिलेलं उत्तर... मी गोष्ट सांगितल्यावर काही मुलांचे भरुन आलेले डोळे... एक्मेकांची चिडवाचिडवी... आणि तास संपल्यावर सगळ्यांचा मला "happy valentimes day" wish करायला झालेला गलका! मी त्यांचा शब्द नाही बदलला... मला बदलावासा वाटलाचं नाही. हा गेल्या २२ वर्षांमधला सर्वात मस्त V Day होता माझा!!
Thursday, January 8, 2009
येकष्ट्रा...
आत्ता मी बिल्लु बार्बर मधलं शाहरुखचं गाणं बघत होते. शाहरुखच्या मागे नाचणा-या एका लांब केस आणि दाढीवाल्या माणसाकडे लक्ष गेलं आणि तो एकदम ओळखीचा वाटला... नीट पाहिल्यावर लक्षात आलं, अरे हा तर ब-याच गाण्यांमध्ये असतो. हा माणुस award functions मधे वगैरे हिरो-हिरोईनच्या सर्वात जवळ नाचणारा माणुस असतो.
मला त्याला ओळखता आलं ह्याच्या आनंद झाला पण त्याहुनही जास्त आनंद ’अरे त्याला कोणीतरी ओळखल’ ह्याचा झाला. शाळेच्या गॅदरिंगमध्ये शेवटुन दुस-या रांगेत नाचणा-या मुलीचा अर्धा चेहरा दिसल्यावर तिच्या आई-बाबांना होत असेल इतका आनंद झाला.
काल मी सारेगामापा (हिंदी सारेगामापा असतं आणि मराठी सारेगमप असतं) बघत होते. त्यात प्रेक्षक म्हणुन टॅक्सीवाले, स्टेशनवरचे हमाल आणि कोळणी आल्या होत्या. मस्त enjoy करत होती ती माणसं... गाणी, नाच आणि त्याहुन जास्त Camera! मला माहित नाही की ही माणसं खरचं हमाल आणि कोळणी असतील की भाड्याने आणली असतील, पण त्यांच्यांकडे बघुन मला मज्जा वाटत होती. त्यांचे कपडे इतके स्वच्छ धुतलेले, इस्त्री केलेले होते. साफ दाढी केलेली, गंध वगैरे लावुन आलेली काही माणसं... कित्ती छान ना... जेव्हा त्यांना कळलं असेल असं shootingला जायचं आहे, त्यांनी किती तयारी केली असेल, त्यांच्या घरच्यांना कसलं कौतुक वाटलं असेल. घरातल्या बाबु-बाबींनी त्यांच्या सगळ्या मित्र-मैत्रिणिंना सांगितलं असेल कि " आमचे बाबा TVवर दिसणारेत". शुट नंतर घरी आल्यावर त्यांच्यांवर प्रश्नांचा भडिमार झाला असेल. काय होतं? कसं होतं? कोण कोण होतं? TV वर कधी दाखवणार?
ज्यादिवशी TVवर तो episode आला असेल तेव्हा घरचे सगळे TV समोर जमा झाले असतील.. स्वतःला, मित्राला, नव-याला, भावाला, बाबांना... तिथल्या प्रेक्षकांच्या गर्दीत शोधायचा प्रयत्न झाला असेल. आपला माणुस दिसल्यावर जल्लोष झाला असेल. कित्ती सही ना! पण जे दिसले नसतील त्यांना कसं वाटलं असेल ना? त्यांना कॅमेरावाल्याचा राग असेल, किंवा आयत्यावेळी आपल्या चेहे-यासमोर हात घालणा-या बरोबरच्या माणसाचा! बायको किंवा मुलगी रागाने म्हणाली पण असेल त्यांना "तुम्हाला जरा पुढे यायला काय झालं होतं? ते भावजी/काका बघा कित्ती नाचताय्त!"
मी हा सगळा अनुभव घेतलाय म्हणुन मी हे "कसं झालं असेल ना" वगैरे म्हणते आहे. ok, this is first time मी काहीतरी भन्नाट reveal करत्ये माझ्याबाबतीत... म्हणजे secret वगैरे नाहीये, पण हे आजवर कोणाला सांगितलं नाही. माझ्या अगदी जवळच्या मित्र-मैत्रिणींना पण नाही! लाज वाटली म्हणुन म्हणा किंवा "ई..काहीही होतं ते" म्हणुन त्याहुन जास्त तो माझा पोपट झाला होता म्हणुन!
तुम्ही सई परांजपेंचा "साज" पाहिलाय? आठवत नसेल तर संगीत क्षेत्रातल्या २ बहिणींची गोष्ट आहे. लता-आशा वरुन inspire झालीये असं म्हणतात. ह्या फिल्ममध्ये अरुणा इराणी, शबाना आझमी आणि झाकीर हुसैनही होते. आठवलं? त्यातली गाणी जबरदस्त होती...तर जेव्हा त्या बहिणी लहान असतात तेव्हाचं shooting हे अलिबागजवळ झालं होतं...
मी तेव्हा लहान होते. दुसरी-तिसरीत वगैरे... आमच्या एक ओळखीच्या काकू आमच्याकडे आल्या आणि त्यांनी सांगितलं की सई परांजपे येणारेत अलिबागमधे त्यांच्या एका फिल्मच्या शुटिंगसाठी. त्यांना फिल्मसाठी काही लहान मुली हव्या आहेत, हिरोईनच्या मैत्रिणी म्हणुन. साधे कपडे हवे आहेत, शाळेत जाणा-या मुली आधीच्या काळातल्या, परकर-पोलका वगैरे असेल तर ते कपडे घालुन पाठवा, आमच्या इथल्या काही मुली select झाल्या. मग आमच्या आयांना काय आनंद झाला होता. आपली मुलगी फिल्ममधे काम करणार याचा आनंद! माझ्या आणि माझ्या मैत्रिणीच्या आईने तर आम्हाला खास ह्या फिल्मसाठी नवीन परकर-पोलका शिवुन घेतला. उगाचच, पण आत्ता हे लिहिताना डोळे भरुन आल्येत! कित्ती कौतुकाने जाउन अलिबागच्या बाजारातुन चंद्रकोरीची टिकली आणली होती आम्ही. आईने अनेकांना सांगितलं होतं की "माझी मुलगी जाणारे शुटिंगला". गणपतीच्या दिवसांत शुटिंग होतं बघुतेक, कारण आम्ही तेव्हा ह्या शुटिंगसाठी गावाला जाणं पुढे ढकललं होतं.
साधारण आम्हाला वाटत होतं, आम्ही एक ८-१० जणी आहोत म्हणुन. आपल्याला काहीतरी डायलॉग असतिल असंही वाटलं होतं. मग ’ सई परांजपेंना मी आवडेन आणि मला त्या जास्त role देतील’ ही स्वप्नंही मी पाहिली.
"दि डे" उजाडला, सकाळी सगळ्या आयांनी आम्हाला घाबरु नका, लाजु नका, सांगतिल ते करा, सांगतिल तसं म्हणा वगैरे सुचना दिल्या. आम्हाला न्यायला बस आली... हो ब - स... ज्या शाळेत शुटिंग होतं तिथे गेल्यावर पाहिलं, अनेक मुली आल्या होत्या... शाळाच होती हो आख्खी. आम्ही तिथे जाऊन बसलो आणि मग पुढचा संपुर्ण दिवस त्या काकु जे सांगतिल ते करत होतो...एकदा तिथे बसा, एकदा इथे बसा... आम्ही शाळेतल्या मुली होतो... शाळेत मुली जे करतात तेच करत होतो. एकदाच कॅमेरा समोरुन गेला, खुप जवळ होता... चला आपण आत्तातरी दिसलो असु असं वाटलं. मी आणि माझी मैत्रिण आम्ही एकदा सई परांजपेंच्या समोर जाऊन पण उभ्या राहिलो होतो, त्यांनी लगेच आम्हांला एका चालु scene मधे मागच्या रांगेत पळत जाउन बसायला सांगितलं.... आमची पाठ तरी दिसायला हवी... नवीन परकर-पोलका शिवुन घेतल्याचं सार्थक झालं..पण चंद्रकोर मात्र नाही दिसली. ज्या दोन बहिणी झाल्या होत्या, त्या दिसायला खरचं खुप सारख्या होत्या... त्यातली एक मुलगी माझ्या बाजुला बसली होती एका scene मधे, त्यामुळे तिथेही मी अर्धी दिसले असेन. मधल्या वेळात तिच्याशी काहीतरी बोलायचं म्हणुन मी विचारलं "तुम्ही खरचं बहिणी आहात?" तर मी कित्ती बावळट आहे अश्या नजरेने तिने बघितलं होतं माझ्याकडे! आता खरं सांगु तर त्या आठवणी खुप पुसट झाल्यात... एका सिनमधलं "वाह वाह, बहोत अच्छा गाया" वगैरे वाक्य अजुनही आठवतं आहे... कारण आम्ही वैतागलो होतो इतक्या वेळेला retake झाला होता त्याचा... बाकी इतकंच आठवतय की आम्ही आमचं shooting नसताना बर्फाचा गोळा खाल्ला होता. आणि संध्याकाळी बस मधुनच घरी आलो होतो.
घरी आल्यावर आई-बाबांनी अनेक प्रश्न विचारले होते. काय झालं? कसं झालं? कोण होतं?.... मी सगळं काही झालं तसं सांगितलं... दुस-या दिवशी आम्हाला कोकणात गावाला जायचं होतं, आता तिथे कळलं होतं की मी कुठल्याश्या shootingला गेल्ये त्यामुळे आम्ही २ दिवस उशिरा येतोय... त्यामुळे आईने लगेच मला दटावलं... तिथे गेल्यावर विचारतील काय झालं? कसं झालं? वगैरे... तर सांग तू त्या लहान मुलीची मैत्रिण होतीस म्हणुन, १-२ डायलॉग होते म्हणुन सांग... का ते मला तेव्हा कळलं नाही पण मी आईने सांगितल्यानुसार तिथे सांगितलं! ही माणसं जाउन "साज" कधिही बघणार नाहीत ह्याची खात्री होती आईला! मीसुद्धा आजवर साज पाहिला नाही आहे. मी त्यात किती दिसले मला माहित नाही... माझ्या मैत्रिणीने मी दिसल्याचं मला सांगितलं. आज हे सगळं आठवल्यावर खुप हसु येतं, विचीत्र काहीतरी वाटतं.
परवा माझ्या कॉलेज प्रोजेक्टच्या short filmचं shooting होतं. मला फक्त ८-१० मुलं हवी होती, ती आली... त्यांच्या आयांनी त्यांना पावडर लावुन, नवीन कपडे घालुन पाठवलं होतं. त्या सगळ्या मुलांमध्ये मला १३-१४ वर्षांपुर्वीची मी दिसत होते. सगळं आटपल्यावर मी त्या पोरांना एकत्र केलं आणि प्रत्येकाला कॅमे-यासमोर नाव आणि इयत्ता सांगायला लावली.... फ़िल्मच्या credits ची वेळ वाढणार होती ह्यामुळे..पण मला चालणार होतं... हे दरवेळी जमेल असं नाही, पण ह्यावेळी हे माझ्या हातात होतं.. उद्या त्यांना CD दिल्यावर मी दिसलेच नाही ह्याचं वाईट नाही वाटणार कोणाला...
उद्या चुकुन-माकुन मी झाले कोणी मोठी...तर माझ्या filmography मधे सर्वात आधी मी ’साज’ चं नाव नक्की लिहिन. :)
मला त्याला ओळखता आलं ह्याच्या आनंद झाला पण त्याहुनही जास्त आनंद ’अरे त्याला कोणीतरी ओळखल’ ह्याचा झाला. शाळेच्या गॅदरिंगमध्ये शेवटुन दुस-या रांगेत नाचणा-या मुलीचा अर्धा चेहरा दिसल्यावर तिच्या आई-बाबांना होत असेल इतका आनंद झाला.
काल मी सारेगामापा (हिंदी सारेगामापा असतं आणि मराठी सारेगमप असतं) बघत होते. त्यात प्रेक्षक म्हणुन टॅक्सीवाले, स्टेशनवरचे हमाल आणि कोळणी आल्या होत्या. मस्त enjoy करत होती ती माणसं... गाणी, नाच आणि त्याहुन जास्त Camera! मला माहित नाही की ही माणसं खरचं हमाल आणि कोळणी असतील की भाड्याने आणली असतील, पण त्यांच्यांकडे बघुन मला मज्जा वाटत होती. त्यांचे कपडे इतके स्वच्छ धुतलेले, इस्त्री केलेले होते. साफ दाढी केलेली, गंध वगैरे लावुन आलेली काही माणसं... कित्ती छान ना... जेव्हा त्यांना कळलं असेल असं shootingला जायचं आहे, त्यांनी किती तयारी केली असेल, त्यांच्या घरच्यांना कसलं कौतुक वाटलं असेल. घरातल्या बाबु-बाबींनी त्यांच्या सगळ्या मित्र-मैत्रिणिंना सांगितलं असेल कि " आमचे बाबा TVवर दिसणारेत". शुट नंतर घरी आल्यावर त्यांच्यांवर प्रश्नांचा भडिमार झाला असेल. काय होतं? कसं होतं? कोण कोण होतं? TV वर कधी दाखवणार?
ज्यादिवशी TVवर तो episode आला असेल तेव्हा घरचे सगळे TV समोर जमा झाले असतील.. स्वतःला, मित्राला, नव-याला, भावाला, बाबांना... तिथल्या प्रेक्षकांच्या गर्दीत शोधायचा प्रयत्न झाला असेल. आपला माणुस दिसल्यावर जल्लोष झाला असेल. कित्ती सही ना! पण जे दिसले नसतील त्यांना कसं वाटलं असेल ना? त्यांना कॅमेरावाल्याचा राग असेल, किंवा आयत्यावेळी आपल्या चेहे-यासमोर हात घालणा-या बरोबरच्या माणसाचा! बायको किंवा मुलगी रागाने म्हणाली पण असेल त्यांना "तुम्हाला जरा पुढे यायला काय झालं होतं? ते भावजी/काका बघा कित्ती नाचताय्त!"
मी हा सगळा अनुभव घेतलाय म्हणुन मी हे "कसं झालं असेल ना" वगैरे म्हणते आहे. ok, this is first time मी काहीतरी भन्नाट reveal करत्ये माझ्याबाबतीत... म्हणजे secret वगैरे नाहीये, पण हे आजवर कोणाला सांगितलं नाही. माझ्या अगदी जवळच्या मित्र-मैत्रिणींना पण नाही! लाज वाटली म्हणुन म्हणा किंवा "ई..काहीही होतं ते" म्हणुन त्याहुन जास्त तो माझा पोपट झाला होता म्हणुन!
तुम्ही सई परांजपेंचा "साज" पाहिलाय? आठवत नसेल तर संगीत क्षेत्रातल्या २ बहिणींची गोष्ट आहे. लता-आशा वरुन inspire झालीये असं म्हणतात. ह्या फिल्ममध्ये अरुणा इराणी, शबाना आझमी आणि झाकीर हुसैनही होते. आठवलं? त्यातली गाणी जबरदस्त होती...तर जेव्हा त्या बहिणी लहान असतात तेव्हाचं shooting हे अलिबागजवळ झालं होतं...
मी तेव्हा लहान होते. दुसरी-तिसरीत वगैरे... आमच्या एक ओळखीच्या काकू आमच्याकडे आल्या आणि त्यांनी सांगितलं की सई परांजपे येणारेत अलिबागमधे त्यांच्या एका फिल्मच्या शुटिंगसाठी. त्यांना फिल्मसाठी काही लहान मुली हव्या आहेत, हिरोईनच्या मैत्रिणी म्हणुन. साधे कपडे हवे आहेत, शाळेत जाणा-या मुली आधीच्या काळातल्या, परकर-पोलका वगैरे असेल तर ते कपडे घालुन पाठवा, आमच्या इथल्या काही मुली select झाल्या. मग आमच्या आयांना काय आनंद झाला होता. आपली मुलगी फिल्ममधे काम करणार याचा आनंद! माझ्या आणि माझ्या मैत्रिणीच्या आईने तर आम्हाला खास ह्या फिल्मसाठी नवीन परकर-पोलका शिवुन घेतला. उगाचच, पण आत्ता हे लिहिताना डोळे भरुन आल्येत! कित्ती कौतुकाने जाउन अलिबागच्या बाजारातुन चंद्रकोरीची टिकली आणली होती आम्ही. आईने अनेकांना सांगितलं होतं की "माझी मुलगी जाणारे शुटिंगला". गणपतीच्या दिवसांत शुटिंग होतं बघुतेक, कारण आम्ही तेव्हा ह्या शुटिंगसाठी गावाला जाणं पुढे ढकललं होतं.
साधारण आम्हाला वाटत होतं, आम्ही एक ८-१० जणी आहोत म्हणुन. आपल्याला काहीतरी डायलॉग असतिल असंही वाटलं होतं. मग ’ सई परांजपेंना मी आवडेन आणि मला त्या जास्त role देतील’ ही स्वप्नंही मी पाहिली.
"दि डे" उजाडला, सकाळी सगळ्या आयांनी आम्हाला घाबरु नका, लाजु नका, सांगतिल ते करा, सांगतिल तसं म्हणा वगैरे सुचना दिल्या. आम्हाला न्यायला बस आली... हो ब - स... ज्या शाळेत शुटिंग होतं तिथे गेल्यावर पाहिलं, अनेक मुली आल्या होत्या... शाळाच होती हो आख्खी. आम्ही तिथे जाऊन बसलो आणि मग पुढचा संपुर्ण दिवस त्या काकु जे सांगतिल ते करत होतो...एकदा तिथे बसा, एकदा इथे बसा... आम्ही शाळेतल्या मुली होतो... शाळेत मुली जे करतात तेच करत होतो. एकदाच कॅमेरा समोरुन गेला, खुप जवळ होता... चला आपण आत्तातरी दिसलो असु असं वाटलं. मी आणि माझी मैत्रिण आम्ही एकदा सई परांजपेंच्या समोर जाऊन पण उभ्या राहिलो होतो, त्यांनी लगेच आम्हांला एका चालु scene मधे मागच्या रांगेत पळत जाउन बसायला सांगितलं.... आमची पाठ तरी दिसायला हवी... नवीन परकर-पोलका शिवुन घेतल्याचं सार्थक झालं..पण चंद्रकोर मात्र नाही दिसली. ज्या दोन बहिणी झाल्या होत्या, त्या दिसायला खरचं खुप सारख्या होत्या... त्यातली एक मुलगी माझ्या बाजुला बसली होती एका scene मधे, त्यामुळे तिथेही मी अर्धी दिसले असेन. मधल्या वेळात तिच्याशी काहीतरी बोलायचं म्हणुन मी विचारलं "तुम्ही खरचं बहिणी आहात?" तर मी कित्ती बावळट आहे अश्या नजरेने तिने बघितलं होतं माझ्याकडे! आता खरं सांगु तर त्या आठवणी खुप पुसट झाल्यात... एका सिनमधलं "वाह वाह, बहोत अच्छा गाया" वगैरे वाक्य अजुनही आठवतं आहे... कारण आम्ही वैतागलो होतो इतक्या वेळेला retake झाला होता त्याचा... बाकी इतकंच आठवतय की आम्ही आमचं shooting नसताना बर्फाचा गोळा खाल्ला होता. आणि संध्याकाळी बस मधुनच घरी आलो होतो.
घरी आल्यावर आई-बाबांनी अनेक प्रश्न विचारले होते. काय झालं? कसं झालं? कोण होतं?.... मी सगळं काही झालं तसं सांगितलं... दुस-या दिवशी आम्हाला कोकणात गावाला जायचं होतं, आता तिथे कळलं होतं की मी कुठल्याश्या shootingला गेल्ये त्यामुळे आम्ही २ दिवस उशिरा येतोय... त्यामुळे आईने लगेच मला दटावलं... तिथे गेल्यावर विचारतील काय झालं? कसं झालं? वगैरे... तर सांग तू त्या लहान मुलीची मैत्रिण होतीस म्हणुन, १-२ डायलॉग होते म्हणुन सांग... का ते मला तेव्हा कळलं नाही पण मी आईने सांगितल्यानुसार तिथे सांगितलं! ही माणसं जाउन "साज" कधिही बघणार नाहीत ह्याची खात्री होती आईला! मीसुद्धा आजवर साज पाहिला नाही आहे. मी त्यात किती दिसले मला माहित नाही... माझ्या मैत्रिणीने मी दिसल्याचं मला सांगितलं. आज हे सगळं आठवल्यावर खुप हसु येतं, विचीत्र काहीतरी वाटतं.
परवा माझ्या कॉलेज प्रोजेक्टच्या short filmचं shooting होतं. मला फक्त ८-१० मुलं हवी होती, ती आली... त्यांच्या आयांनी त्यांना पावडर लावुन, नवीन कपडे घालुन पाठवलं होतं. त्या सगळ्या मुलांमध्ये मला १३-१४ वर्षांपुर्वीची मी दिसत होते. सगळं आटपल्यावर मी त्या पोरांना एकत्र केलं आणि प्रत्येकाला कॅमे-यासमोर नाव आणि इयत्ता सांगायला लावली.... फ़िल्मच्या credits ची वेळ वाढणार होती ह्यामुळे..पण मला चालणार होतं... हे दरवेळी जमेल असं नाही, पण ह्यावेळी हे माझ्या हातात होतं.. उद्या त्यांना CD दिल्यावर मी दिसलेच नाही ह्याचं वाईट नाही वाटणार कोणाला...
उद्या चुकुन-माकुन मी झाले कोणी मोठी...तर माझ्या filmography मधे सर्वात आधी मी ’साज’ चं नाव नक्की लिहिन. :)
Monday, December 22, 2008
Schizophrenia beats dining alone! - Oscar Levant
मी कधीपासुन हेच आठवत्ये की आपण शेवटचं एकटं कधी जेवलो होतो...
schizophrenia... माहित नाही का, पण माझ्या आवडीचा विषय आहे. कॉलेजमध्ये एकदा psychology च्या project साठी हा विषय घेतला होता आणि त्यानंतर ह्यातला interest वाढत गेला. आई तर मला schizophrenic म्हणायला लागली होती मी इतक्या प्रेमाने ह्याचा अभ्यास केला होता, कधी नव्हे ते जाड-जुड पुस्तकं आणुन वाचली. project च्या नावावर देवराई, Beautiful mind, 15th park avenue, vanilla sky, woh lamhe ते अगदी बिपाशा बासुच्या मदहो्शी पर्यंत चे काही सिनेमे पा्हुन घेतले.
अगं माहित्ये का शंभरात एक माणुस schizophrenic...परवीन बाबी...तो सि्रीअल किलर...तिला वाटायचं की टॉम क्रुझ तिचा नवरा...split personalitychi case होती ती...पॅटर्न असतो एक त्याला...discrimination against patients...आनंद नाडकर्णी... शुभंकर... ailments हेच सगळे विषय डोक्यात घोळत असायचे. मग त्यातच अजुन खोलवर जाऊन
"सत्य असत्यामधे नक्की फरक तो काय?",
"वास्तवात नसणारी गोष्ट आहे असं समजुन वागणं म्हणजे disorder ह्यात वाद नाही... पण मग नक्की वास्तव काय असतं? मला भास होत असले तरी ते इतरांना ठाउक आहे पण माझ्यासाठी ते realच आहे ना...त्या reality बाहेर येउन unreal जगणं म्हणजे normal असणं का?"
" उद्या मी एकटी असताना माझ्या मनाने निर्माण केली एखादी मै्त्रिण मलाच माझा एकटेपणा घालवायला...जरी मी खुष असले तिच्यावर तरी फक्त ती "इतरांसाठी" real नाही म्हणुन मी वेडी का?"
सारखे अनेक प्रश्न पडले, सोडवायच्या भानगडीत मी पडले नाही कारण माझं मलाच कळत होतं मी खोल जात असल्याचं...हे मात्र नक्की डोक्यात यायचं "की उद्या मला schizophrenia झालाच तर मला लगेच कळेल" ...
December 2007
सकाळी उठल्यावर मला ट्रेनचे आवाज यायला लागले. स्टेशन घरापासुन साधारण २० मिनीटं चालत, आधी ६ महिने कधी आवाज ऐकु आले नाहीत...आणि आता कसे काय? auditory hallucinations, most common type of paranoid schizophrenia! दोन आठवडे मी सकाळी उठुन आवाज ऐकत होते, शेवटी न राहा्वुन माझ्या बहिणीला विचारलं,
"बाई गं, तुला सकाळी ट्रेनचा आवाज ऐकु येतो का ५:३०-६:०० ला वगैरे?"
ती म्हणाली,"हो अगं.."
आणि पुढे थंडी आणि आवाजाचं काहीतरी नातं सांगितलं, ते मी नाही ऐकलं कारण मी "नॉर्मल" आहे ह्याच्या आनंदात होते.
February 2008
त्याच्याबरो्बरच्या माझ्या गप्पा वाढायला लागल्या होत्या. तो एकदम hero material होता. रात्रभर net किंवा phoneवर गप्पा, त्याचं flirting... I was toh full sure,"he loves me!" मी तर आकाशातच होते त्यावेळी, चक्क चक्क्क ह्याला मी आवडते... पण तो तसं कधीच म्हणाला नव्हता...
Erotomanic delusional disorder...where one believes that another person, often famous or important, is in love with him or her.
मी तर त्याच्याशी बोलणंच सोडुन दिलं होतं... पण एक दिवस अचानक त्याचा फोन आला..."अरे, कुठे गायब झाल्येस? तुझ्याशी ३-४ दिवस बोललो नाही आणि मला realize झालं, how madly I love you!"
husshh!!
June 2008
बासच! आता काय, मी graduate झाले होते. २ ठिकाणहुन कामासाठी ऑफर होत्या... २-३ ठिकाणी written exam पास झाले होते आणि interview साठी select झाले होते, मास्टर्ससाठी! भरपुर काही येत होतं, भरपुर जास्त confidence भरलेला होता... बस्स आता थेट मिडीयाजगतातल्या कुठल्याश्या award function मध्ये award स्वीकारताना मी स्वतःला imagine करत होते...
Grandiose... A person with this delusional disorder has an over-inflated sense of worth, power, knowledge, or identity.
interviews मधे लागोपाठ ३दा जेव्हा सिलेक्ट नाही झाले तेव्हा परत जमिनीवर आदळले...आणि सगळा माज उतरला, तेव्हा लक्षात आलं हा Schizophrenia नाही ह्याला ’ग’ ची बाधा म्हणतात!
December 2008
काहीही झालं तरीही मनात schizophrenia ची शंका का येत्ये? उगाचचं काल बाजुला मांजर असुनही ते फक्त hallucination आहे म्हणुन मी त्याला हातही लावला नाही? ह्याला काय अर्थ आहे?
दरवे्ळी मी माझी Martha Mitchell करत्ये. काहीतरी problem नक्की आहे.
Somatic delusional disorder...person believes that he or she has a medical problem.
मी आनंदी होते....
कारण आता मला भास होत नाहीये, मला खरचं schizophrenia आहे म्हणजे ही delusional disorder नाही!
एक मिनीट... ही delusional disorder नाही..म्हणजे मला schizophrenia नाही..म्हणजे ही disorder आहे...पण मग नक्की काय? मला schizophrenia आहे....तर somatic delusions होत नाहिय़ेत..पण मग schizophrenia नाही? पण मग काय आहे? आणि मग नक्की काय नाहीये? मी normal आहे?
म्हणजे मी वेडी नाहीये? पण वेडी माणसं कायम असचं म्हणतात की ती वेडी नाहियेत! बरोबर त्यांना कसं कळणार ती वेडी आहेत ते! पण मला कळतय मला schizophrenia आहे ते... अगं तेच तर ना..आपल्याला काही नाहीये , त्यामुळे आहेआसं वाटतं आहे पण त्यामुळे ते नाहीये... थांब थांब तू बोल्लेला ऐकु येत नाहीये ट्रेन जात्ये ना मागुन.. तो बघ शाहरुख उतरला Train मधुन... he really loves me yaa...माझ्यासाठी इतकं केलं त्याने! तुझ्यासाठी करेलच तो असं तु पंतप्रधान आहेस बाई गं! हो बरोबर आहे... पण एक बरं झालं आपल्याला schizophrenia नाही ते कळलं!
* mi jaswandi... normal aahe..mala schizophrenia zalela naahi! (aslyas mahit nahi)
schizophrenia... माहित नाही का, पण माझ्या आवडीचा विषय आहे. कॉलेजमध्ये एकदा psychology च्या project साठी हा विषय घेतला होता आणि त्यानंतर ह्यातला interest वाढत गेला. आई तर मला schizophrenic म्हणायला लागली होती मी इतक्या प्रेमाने ह्याचा अभ्यास केला होता, कधी नव्हे ते जाड-जुड पुस्तकं आणुन वाचली. project च्या नावावर देवराई, Beautiful mind, 15th park avenue, vanilla sky, woh lamhe ते अगदी बिपाशा बासुच्या मदहो्शी पर्यंत चे काही सिनेमे पा्हुन घेतले.
अगं माहित्ये का शंभरात एक माणुस schizophrenic...परवीन बाबी...तो सि्रीअल किलर...तिला वाटायचं की टॉम क्रुझ तिचा नवरा...split personalitychi case होती ती...पॅटर्न असतो एक त्याला...discrimination against patients...आनंद नाडकर्णी... शुभंकर... ailments हेच सगळे विषय डोक्यात घोळत असायचे. मग त्यातच अजुन खोलवर जाऊन
"सत्य असत्यामधे नक्की फरक तो काय?",
"वास्तवात नसणारी गोष्ट आहे असं समजुन वागणं म्हणजे disorder ह्यात वाद नाही... पण मग नक्की वास्तव काय असतं? मला भास होत असले तरी ते इतरांना ठाउक आहे पण माझ्यासाठी ते realच आहे ना...त्या reality बाहेर येउन unreal जगणं म्हणजे normal असणं का?"
" उद्या मी एकटी असताना माझ्या मनाने निर्माण केली एखादी मै्त्रिण मलाच माझा एकटेपणा घालवायला...जरी मी खुष असले तिच्यावर तरी फक्त ती "इतरांसाठी" real नाही म्हणुन मी वेडी का?"
सारखे अनेक प्रश्न पडले, सोडवायच्या भानगडीत मी पडले नाही कारण माझं मलाच कळत होतं मी खोल जात असल्याचं...हे मात्र नक्की डोक्यात यायचं "की उद्या मला schizophrenia झालाच तर मला लगेच कळेल" ...
December 2007
सकाळी उठल्यावर मला ट्रेनचे आवाज यायला लागले. स्टेशन घरापासुन साधारण २० मिनीटं चालत, आधी ६ महिने कधी आवाज ऐकु आले नाहीत...आणि आता कसे काय? auditory hallucinations, most common type of paranoid schizophrenia! दोन आठवडे मी सकाळी उठुन आवाज ऐकत होते, शेवटी न राहा्वुन माझ्या बहिणीला विचारलं,
"बाई गं, तुला सकाळी ट्रेनचा आवाज ऐकु येतो का ५:३०-६:०० ला वगैरे?"
ती म्हणाली,"हो अगं.."
आणि पुढे थंडी आणि आवाजाचं काहीतरी नातं सांगितलं, ते मी नाही ऐकलं कारण मी "नॉर्मल" आहे ह्याच्या आनंदात होते.
February 2008
त्याच्याबरो्बरच्या माझ्या गप्पा वाढायला लागल्या होत्या. तो एकदम hero material होता. रात्रभर net किंवा phoneवर गप्पा, त्याचं flirting... I was toh full sure,"he loves me!" मी तर आकाशातच होते त्यावेळी, चक्क चक्क्क ह्याला मी आवडते... पण तो तसं कधीच म्हणाला नव्हता...
Erotomanic delusional disorder...where one believes that another person, often famous or important, is in love with him or her.
मी तर त्याच्याशी बोलणंच सोडुन दिलं होतं... पण एक दिवस अचानक त्याचा फोन आला..."अरे, कुठे गायब झाल्येस? तुझ्याशी ३-४ दिवस बोललो नाही आणि मला realize झालं, how madly I love you!"
husshh!!
June 2008
बासच! आता काय, मी graduate झाले होते. २ ठिकाणहुन कामासाठी ऑफर होत्या... २-३ ठिकाणी written exam पास झाले होते आणि interview साठी select झाले होते, मास्टर्ससाठी! भरपुर काही येत होतं, भरपुर जास्त confidence भरलेला होता... बस्स आता थेट मिडीयाजगतातल्या कुठल्याश्या award function मध्ये award स्वीकारताना मी स्वतःला imagine करत होते...
Grandiose... A person with this delusional disorder has an over-inflated sense of worth, power, knowledge, or identity.
interviews मधे लागोपाठ ३दा जेव्हा सिलेक्ट नाही झाले तेव्हा परत जमिनीवर आदळले...आणि सगळा माज उतरला, तेव्हा लक्षात आलं हा Schizophrenia नाही ह्याला ’ग’ ची बाधा म्हणतात!
December 2008
काहीही झालं तरीही मनात schizophrenia ची शंका का येत्ये? उगाचचं काल बाजुला मांजर असुनही ते फक्त hallucination आहे म्हणुन मी त्याला हातही लावला नाही? ह्याला काय अर्थ आहे?
दरवे्ळी मी माझी Martha Mitchell करत्ये. काहीतरी problem नक्की आहे.
Somatic delusional disorder...person believes that he or she has a medical problem.
मी आनंदी होते....
कारण आता मला भास होत नाहीये, मला खरचं schizophrenia आहे म्हणजे ही delusional disorder नाही!
एक मिनीट... ही delusional disorder नाही..म्हणजे मला schizophrenia नाही..म्हणजे ही disorder आहे...पण मग नक्की काय? मला schizophrenia आहे....तर somatic delusions होत नाहिय़ेत..पण मग schizophrenia नाही? पण मग काय आहे? आणि मग नक्की काय नाहीये? मी normal आहे?
म्हणजे मी वेडी नाहीये? पण वेडी माणसं कायम असचं म्हणतात की ती वेडी नाहियेत! बरोबर त्यांना कसं कळणार ती वेडी आहेत ते! पण मला कळतय मला schizophrenia आहे ते... अगं तेच तर ना..आपल्याला काही नाहीये , त्यामुळे आहेआसं वाटतं आहे पण त्यामुळे ते नाहीये... थांब थांब तू बोल्लेला ऐकु येत नाहीये ट्रेन जात्ये ना मागुन.. तो बघ शाहरुख उतरला Train मधुन... he really loves me yaa...माझ्यासाठी इतकं केलं त्याने! तुझ्यासाठी करेलच तो असं तु पंतप्रधान आहेस बाई गं! हो बरोबर आहे... पण एक बरं झालं आपल्याला schizophrenia नाही ते कळलं!
* mi jaswandi... normal aahe..mala schizophrenia zalela naahi! (aslyas mahit nahi)
Friday, December 12, 2008
Coming soon...
बास्स म्हणजे बास्स झालं आता...
शेवटची पोस्ट ३० सप्टेंबरला टाकली होती आणि त्यानंतर काही लिहीलंच नाही इथे!
मलाच माझा राग येतोय, अनेक उत्साही ब्लॉगर्स असा ब्लॉग लिहीतात आणि काही दिवसांनी विसरुन जातात तसं झाल्यासारखं वाटतंय मला... मला ह्या ब्लॉगला मारायचं नाही आहे...
कदाचित हेच कारण असु शकतं मी काही न लिहायचं, सध्या काही सुचत नव्हतं, जे सुचत होतं ते ब्लॉगवर टाकण्यालायकीचं नव्हतं... पण आज मात्र राहावलंच नाही.... आत्ताही लिहण्यासारखं काही नाही आहे... बस, ह्या ब्लॉगला कळवण्यापुरतं की बाबा, संपव आता विश्रांती... आपण परत लिहायचं आहे...
पुढच्या आठवड्यात लिहायचंच्च्च आहे आता...
शेवटची पोस्ट ३० सप्टेंबरला टाकली होती आणि त्यानंतर काही लिहीलंच नाही इथे!
मलाच माझा राग येतोय, अनेक उत्साही ब्लॉगर्स असा ब्लॉग लिहीतात आणि काही दिवसांनी विसरुन जातात तसं झाल्यासारखं वाटतंय मला... मला ह्या ब्लॉगला मारायचं नाही आहे...
कदाचित हेच कारण असु शकतं मी काही न लिहायचं, सध्या काही सुचत नव्हतं, जे सुचत होतं ते ब्लॉगवर टाकण्यालायकीचं नव्हतं... पण आज मात्र राहावलंच नाही.... आत्ताही लिहण्यासारखं काही नाही आहे... बस, ह्या ब्लॉगला कळवण्यापुरतं की बाबा, संपव आता विश्रांती... आपण परत लिहायचं आहे...
पुढच्या आठवड्यात लिहायचंच्च्च आहे आता...
Tuesday, September 30, 2008
The end...the beginning...
काही गोष्टी संपवाव्या लागतात, किंवा अर्ध्यावर सोडुन द्याव्या लागतात. कारण जेव्हा १ गोष्ट संपते तेव्हाच दुस-या गोष्टीला सुरुवात होते. cliche मारायचाच तर "प्रत्येक शेवट, एखाद्या नवीन गोष्टीची सुरुवात असते".
इथे आधी नवीन कहाण्या सुरु झाल्या आणि म्हणुन मग जुन्या गोष्टी... "hutt, I was so childish" म्हणत संपवल्या, संपवल्या म्हणण्यापेक्षा डोक्यातल्या कुठल्यातरी अडगळीच्या खोलीतल्या एका कोप-यातल्या जाड्जुड ट्रंकेत कुलुपबंद केल्या!
तिने तिच्या स्वतःची गोष्ट कधीच बदलली होती, त्याच्याविषयी काहीच माहित नव्हतं, काही दिवसांपुर्वी अचानक दोघे एकमेकांसमोर आले... :) तिने विचार केला होता तसं काहीच नाही झालं, तो प्लॅन अजुन १० वर्षांनंतरचा होता, आत्ताशी कुठे १-२ वर्षच झाली होती.
मुंबई भरपुर मोठी आहे... पण तरीही त्याच्याच उपनगरातल्या एका मॉलच्या बाहेर दुस-याच कोणाचीतरी वाट पाहत असताना तिला तो दिसला... त्याच्याबरोबर रेवा,
"huh, I knew this... हे तर होणारचं होतं, माझ्यानंतर तिच तर "best friend" होती"
best friend म्हणुन ती स्वतःशीच हसली... आपण इतके immature ही होतो कधीतरी!
ती: hey, hi! (मला ओळखतोस का?)
तो: Hellllooo.... तू इथे? कशी काय? कित्ती दिवसांनी... haah..m soo Happy to see u after so many days...
तिला ह्या आधी तो काय बोलतोय आणि त्याच्या मनात काय आहे हे दोन्ही कळायचं. पण आता त्या ultrasonic आवाजाचे बदलेले receivers त्याच्यासोबत होते.
ती: hi रेवा! :) u r looking cute...
तो: as usual
ती: yupp... (च्या मारी, काहीतरी लाज ठेव)... aahhaa.. somebody is blushing n all huh!
रेवा: अगं आत्ता काही दिवसांपुर्वीच आम्ही तुझी आठवण काढली होती...
ती: u want me to believe you babes? काय चालु आहे सध्या?
तो: यार मला वाटलं तू smart आहे, तू guess करू शकली असशील...
ती: हा हा ह... (हा प्रश्न मलाच विचारायचा होता का लेका?)
.......
रेवा: (त्याला) चल ना रे, m hungry! (तिच्याकडे बघुन) हिला पण घेउन चलु, चल ना आमच्यासोबत..
ती: नाही, माझी एक मैत्रिण येत्ये भेटायला, येईलच थोड्या वेळात आणि मला ’कबाब मधे हड्डी’ सारखं काही बनायची इच्छा नाहीये... ( यार निघा की आता... अजुन थोडावेळ तुम्हाला एकत्र नाही बघु शकत...)
तो: चल बे चुपचाप... पता नही नंतर कधी भेटु की नाही... तू तो जा रही है ना कही परदेस....
ती: ठीक आहे, चलो
त्या दोघांच्या पाठीमागे ती चालत होती
(परत कधीच भेटणार नाही? हो आता खरचं परत कधी भेटणार? पण भेटायचं तरी का आहे? २ वर्षांपुर्वी एकही दिवस असा जायचा नाही जेव्हा हा आपल्याशी बोलला नसेल. तेव्हा कोणी सांगितलं असतं की असाही एक दिवस येईल तर आपण त्यावर इतके हसलो असतो. इतक्या पटापट सगळं बदलतं आहे ह्यावर विश्वास नाही बसत...)
तो: hello, कहा खो गई? काय घेणार?
ती: १ कोक.. small ( as usual...)
तो: बास? इतकच? रेवा तुला?
रेवा: मला ना... आधी mcveggie, coke large नंतर बाकी सांगेन
तो: as usual!!
......
ती बसलेली, ती दोघं काहीतरी बोलत होती... १ कोक शेअर करत होती...
(thank god..दोन स्ट्रॉ नाही घालत्येत त्यात... घ्या की २ वेगवेगळे ग्लास, आख्खं जात नाही तर small घ्या की राव)
आता तिने आपला mobile काढला, ISD परवडत नाही पण आता तिने ठरवलचं होतं... (बास झालं, खुप पाहिलं आता.. मी पण काही "तेरे जुदाई मधे आसु वाहावत" नाहीये!)
ती: excuse me huh!
बोलायला सुरुवात केली मोबाईलवर, खरं तरं love u, miss u वगैरे कधी बोलत नाही ती कोणासमोर पण आज बोलली. संपुर्ण वेळात एकदाही त्याचा उल्लेख केला नाही. मग call cut केला आणि रेवाकडे बघुन हसली... मग पुढची १०-१५ मिनीटं रेवाकडे बघुन "अगं माझा हा ना असा आहे, तसा आहे" types काहीतरी बोलली.
ती: खुप पकवलं का मी? (नक्कीच तुमच्यापेक्षा जास्त नाही) मला निघायला हवं आता.. मैत्रिण वाट पाहत असेल माझी! चल मी निघते .. आणि तुम्हाला दोघांना congrats n futureसाठी all the best! :)
.....
ती उठुन चालायला लागली, आधी तिने ठरवलं की मगे वळुन बघायचंच नाही.. पण मग अचानक आठवलं अरे आपण आता ह्यापुढे त्याला आणि तिला कधीच भेटणार नाही. म्हणुन तिने एकदा मागे वळुन पाहिलं दोघांनाही हात केला... त्यांच्यासाठी आत्ता ही सुरुवात होती... त्यांच्या ह्या सुरुवातीने हिच्या डोक्यातली एक ट्रंक कायमची बंद झाली होती...
मुंबईहुन परत येताना बसमध्ये अनेक आठवणी तिने play केल्या. संपलेल्या आठवणी recycle bin मधे टाकल्या!
....
रद्दी टाकायच्या आधी सगळे पेपर पुन्हा एकदा चाळायची माझी सवय नाही जायची कधीच बहुतेक!
इथे आधी नवीन कहाण्या सुरु झाल्या आणि म्हणुन मग जुन्या गोष्टी... "hutt, I was so childish" म्हणत संपवल्या, संपवल्या म्हणण्यापेक्षा डोक्यातल्या कुठल्यातरी अडगळीच्या खोलीतल्या एका कोप-यातल्या जाड्जुड ट्रंकेत कुलुपबंद केल्या!
तिने तिच्या स्वतःची गोष्ट कधीच बदलली होती, त्याच्याविषयी काहीच माहित नव्हतं, काही दिवसांपुर्वी अचानक दोघे एकमेकांसमोर आले... :) तिने विचार केला होता तसं काहीच नाही झालं, तो प्लॅन अजुन १० वर्षांनंतरचा होता, आत्ताशी कुठे १-२ वर्षच झाली होती.
मुंबई भरपुर मोठी आहे... पण तरीही त्याच्याच उपनगरातल्या एका मॉलच्या बाहेर दुस-याच कोणाचीतरी वाट पाहत असताना तिला तो दिसला... त्याच्याबरोबर रेवा,
"huh, I knew this... हे तर होणारचं होतं, माझ्यानंतर तिच तर "best friend" होती"
best friend म्हणुन ती स्वतःशीच हसली... आपण इतके immature ही होतो कधीतरी!
ती: hey, hi! (मला ओळखतोस का?)
तो: Hellllooo.... तू इथे? कशी काय? कित्ती दिवसांनी... haah..m soo Happy to see u after so many days...
तिला ह्या आधी तो काय बोलतोय आणि त्याच्या मनात काय आहे हे दोन्ही कळायचं. पण आता त्या ultrasonic आवाजाचे बदलेले receivers त्याच्यासोबत होते.
ती: hi रेवा! :) u r looking cute...
तो: as usual
ती: yupp... (च्या मारी, काहीतरी लाज ठेव)... aahhaa.. somebody is blushing n all huh!
रेवा: अगं आत्ता काही दिवसांपुर्वीच आम्ही तुझी आठवण काढली होती...
ती: u want me to believe you babes? काय चालु आहे सध्या?
तो: यार मला वाटलं तू smart आहे, तू guess करू शकली असशील...
ती: हा हा ह... (हा प्रश्न मलाच विचारायचा होता का लेका?)
.......
रेवा: (त्याला) चल ना रे, m hungry! (तिच्याकडे बघुन) हिला पण घेउन चलु, चल ना आमच्यासोबत..
ती: नाही, माझी एक मैत्रिण येत्ये भेटायला, येईलच थोड्या वेळात आणि मला ’कबाब मधे हड्डी’ सारखं काही बनायची इच्छा नाहीये... ( यार निघा की आता... अजुन थोडावेळ तुम्हाला एकत्र नाही बघु शकत...)
तो: चल बे चुपचाप... पता नही नंतर कधी भेटु की नाही... तू तो जा रही है ना कही परदेस....
ती: ठीक आहे, चलो
त्या दोघांच्या पाठीमागे ती चालत होती
(परत कधीच भेटणार नाही? हो आता खरचं परत कधी भेटणार? पण भेटायचं तरी का आहे? २ वर्षांपुर्वी एकही दिवस असा जायचा नाही जेव्हा हा आपल्याशी बोलला नसेल. तेव्हा कोणी सांगितलं असतं की असाही एक दिवस येईल तर आपण त्यावर इतके हसलो असतो. इतक्या पटापट सगळं बदलतं आहे ह्यावर विश्वास नाही बसत...)
तो: hello, कहा खो गई? काय घेणार?
ती: १ कोक.. small ( as usual...)
तो: बास? इतकच? रेवा तुला?
रेवा: मला ना... आधी mcveggie, coke large नंतर बाकी सांगेन
तो: as usual!!
......
ती बसलेली, ती दोघं काहीतरी बोलत होती... १ कोक शेअर करत होती...
(thank god..दोन स्ट्रॉ नाही घालत्येत त्यात... घ्या की २ वेगवेगळे ग्लास, आख्खं जात नाही तर small घ्या की राव)
आता तिने आपला mobile काढला, ISD परवडत नाही पण आता तिने ठरवलचं होतं... (बास झालं, खुप पाहिलं आता.. मी पण काही "तेरे जुदाई मधे आसु वाहावत" नाहीये!)
ती: excuse me huh!
बोलायला सुरुवात केली मोबाईलवर, खरं तरं love u, miss u वगैरे कधी बोलत नाही ती कोणासमोर पण आज बोलली. संपुर्ण वेळात एकदाही त्याचा उल्लेख केला नाही. मग call cut केला आणि रेवाकडे बघुन हसली... मग पुढची १०-१५ मिनीटं रेवाकडे बघुन "अगं माझा हा ना असा आहे, तसा आहे" types काहीतरी बोलली.
ती: खुप पकवलं का मी? (नक्कीच तुमच्यापेक्षा जास्त नाही) मला निघायला हवं आता.. मैत्रिण वाट पाहत असेल माझी! चल मी निघते .. आणि तुम्हाला दोघांना congrats n futureसाठी all the best! :)
.....
ती उठुन चालायला लागली, आधी तिने ठरवलं की मगे वळुन बघायचंच नाही.. पण मग अचानक आठवलं अरे आपण आता ह्यापुढे त्याला आणि तिला कधीच भेटणार नाही. म्हणुन तिने एकदा मागे वळुन पाहिलं दोघांनाही हात केला... त्यांच्यासाठी आत्ता ही सुरुवात होती... त्यांच्या ह्या सुरुवातीने हिच्या डोक्यातली एक ट्रंक कायमची बंद झाली होती...
मुंबईहुन परत येताना बसमध्ये अनेक आठवणी तिने play केल्या. संपलेल्या आठवणी recycle bin मधे टाकल्या!
....
रद्दी टाकायच्या आधी सगळे पेपर पुन्हा एकदा चाळायची माझी सवय नाही जायची कधीच बहुतेक!
Friday, September 12, 2008
सहस्त्रावर्तन
श्री गणेशाय नम:
हरि ओम नमस्ते...
सुरु झालं... मी बाहेरच्या खोलीत बसले होते.
मी agnostic नाही अगदी, पण confused नक्की असते ह्या सगळ्या "देव-देवता-पुजाअर्चा" बाबतीत!
गणपती सण म्हणुन मला भारी आवडतो, दिवाळीपेक्षाही जास्त... पण "आज सहस्त्रावर्तन आहे हं संध्याकाळी" असं काकूनी सांगितल्यापासुन माझा mood गेला होता. म्हणा.. गणपतीत गावाला २च दिवसांसाठी गेले होते, त्यातही एक दिवस सहस्त्रावर्तन खाणार ह्याचा राग जास्त होता. आणि काकू बिचारी "पोरं २ दिवसांसाठीच आल्येत त्यातच सहस्त्रावर्तन करुन घेउ म्हणुन राबत होती". मस्तपैकी वड्या-घारग्यांचा बेत होता...हेच त्यातल्या त्यात बरं होतं!
आत माजघरातल्या देवघरासमोर सगळे बसले होते, आणि मी बाहेर पडवीतल्या झोपाळ्यावर झोके घेत होते. बाबांनी माजघरात लावलेल्या धुपाचा वास पडवीतही छान घमघमत होता... झोपळ्याचा ’किर्रर्र...खट्टक...किर्रर्र..." चा आवाज आतल्या आवर्तनाच्या सुरात होता... पण माझ्या मनात मात्र रामरक्षा सुरु झाली होती.
ह्या कोकणातल्या घरी वर्षातुन १५-२० दिवसच येणं होतं, पण लहान असल्यापासुन पडवीतल्या झोपाळ्यावर संध्याकाळी बाबांबरोबर बसुन परवचा म्हणायची सवयच लागली आहे. पुर्वी अनेकदा लाईट गेलेले असायचे गावात संध्याकाळी तेंव्हा बाबा झोपाळ्यावर येउन बसले रे बसले की मी पण त्याच्यासोबत बसायचे, बसायचे काय? त्यांच्या मांडीवर डोकं ठेवुन पडायचे, मग मला थोपटत थोपटत बाबा रामरक्षा सुरु करायचे. त्यांच्या आवाजात, त्यांच्या शब्दोच्चारात, त्या वातावरणात एक वेगळंच भारलेपण यायचं. रामरक्षा म्हणावी तर ती बाबांनीच आणि पडवीतल्या झोपाळ्यावर बसुनच... कंदीलाच्या प्रकाशात...झोपाळ्याच्या झोक्यांच्या सुरात!
रामरक्षा झाली की बाबा पाढे म्हणायला सुरुवात करायचे..."हं म्हण आता माझ्याबरोबर, एक मी म्हणेन, एक तू म्हण". इतका वेळ रामरक्षा ऐकताना समोरच्या भिंतीवर मोठया भावाचे सावलीचे खेळ बघत हसणारी मी एक्दम झोपेचं सोंग करायचे...पण बाबा उठवायचेच... मग मला नेमके १३,१७ सारखे वाईट पाढे यायचे. तेराचा पाढा म्हणताना मी "तेरा त्रिक एकु..." म्हणुन थांबायचे... तो आकडा ४९,५९,६९ जो काही आहे तो बाबांनी समजुन घ्यावा अशी अपेक्षा असायची... पण कायम ह्या दुष्ट "एक्कु" मुळे मला १३चा पाढा ५ वेळा म्हणायला लागायचा... तरी एकदाका १६चा पाढा झाला की खरी गंमत यायची, माझी लहान बहीण तर ओटीच्या पाय-यावर बसुन टाळ्या वाजवत म्हणायची... "आता ताई रडणार"... सतरा सत्ता काय असतं हे मला आजही आठवत नाही...
आत्ताही बाहेर अंगणातल्या काळोखात बघत मी सतरा सत्ता काय आहे आठवत होते...इतक्यात बाबांची आतुन हाक आली, मला ते आत बसायला बोलावत होते. मी शांतपणे त्यांच्यामागे जाऊन बसले, माझ्या मागेच एका सतरंजीच्या घडीवर आमची मांजर येऊन झोपली होती. मग काय, मला मज्जाच होती... माझे तिच्याबरोबरचे खेळ सुरु झाले. पण मी काय करत्ये हे बाबांना दिसत नसलं तरी स्वयंपाकघरातुन काकुने पाहिलं होतं... तिने मला डोळ्यांनीच दटावलं! त्यामुळे आता वेगळं करण्यासारखं काहीच उरलं नव्हतं, गणपती आणि माझ्यामधेच सगळे बसले होते, गणपतीही दिसत नव्हता...
मग मी डोळे मिटुन घेतले, बघणा-याला वाटावं, काय अगदी ध्यान लावलं आहे...
आधी तो आला डोळ्यांसमोर, पण त्याला FF [fast forward] केलं, दुस-या दिवशी निघायचं आहे, त्याची तयारी..FF, काकुनी गौरीची काढलेली पाउलं..FF, काही वर्षांपुर्वी माझं आणि बहिणीचं गौरी आणण्यावरुन झालेलं भांडण...FF, मोटरसायकलवर बाबांच्या पुढे बसायला म्हणुन आम्ही केलेली नाटकं...FF, फक्त मी आणि बाबा कुठेतरी जात होतो, मी खणाच्या कापडाचा cute फ्रॉक घातलेला... मी ह्या scene पाशी थांबले...
मी पहिली-दुसरीतली असेन... दोन बो घातलेले, फ्रॉकला आईने रुमाल पिनने लावुन दिलेला. बाबांचं बोट धरुन मी कोणत्यातरी घरात गेले... आत्ता बसल्येत तसे १०-१२ लोक तिथे बसले होते, सहस्त्रावर्तनच चालु होतं... अलिबागला दर संकष्टीला कोणा ना कोणाकडे होणारं सहस्त्रावर्तन!
मी बाबांना चिकटुन बसलेले, एक आवर्तन झाल्यावर एकदम बाबांनी ’हरि ओम नमस्ते गणपतये...’ ला सुरुवात केली... आपले बाबा सगळ्यांपेक्षा जोरात म्हणताय्त ह्याचा मला कित्ती आनंद झाला होता, आणि अचानक एक गोष्ट लक्षात आली, अरे हे तर लाईनीने सगळे एक-एक काका अथर्वशीर्ष म्हणतायत की... आता बाबांनंतर कोणीच उरलं नव्हतं. म्हणजे बाबांनंतर मी म्हणायचं की काय? आधी मला थोडी भीती वाटली पण मग मी ताठ बसले... बाबांचं "श्री वरदमुर्तये नमो नमः" म्हणुन झालं, आणि मग मी लगेच माझ्या अथर्वशीर्षाला सुरुवात केली. सगळे काका कौतुकाने माझ्याकडे बघत होते. मी चुकेन की काय अशी भीती असल्याने मी पण माझी "चुक होण्याआधी संपवुया" ची सुपरफास्ट ट्रेन सोडली...माझं म्हणुन झालं, सगळ्यांनी एकदम "अरे व्वा.." "शाब्बास" वगैरे दाद दिली. कित्ती छान वाटत होतं... ज्या काकुंच्या घरी आवर्तन होतं त्यांनी बक्षीस म्हणुन मला एक छोटी कापडी पर्स दिली होती... घरी आल्यावर बाबांनी आईला माझं कौतुक सांगितलं होतं...
एकदम डोळे उघडले, बाबांचा आवाज आला... का माहित नाही पण माझे डोळे भरुन आले होते. फलश्रुती सुरु झाली होती. ’ओम सहनाववतु सहनौभुनक्तु’ सुरु झालं, ह्या श्लोकात माझं नाव येतं म्हणुन हा माझा आवडता आहे. आजही हे कुठेही ऐकलं तरी माझ्या चेहे-यावर हसु उमटतं!
काकुनी आतुनच मला खुणेने "आता पानं घ्यायला ये" म्हणुन बोलावलं. मी अनिच्छेनेच उठले... पण माझ्यातली छोटी मुलगी अजुनही बाबांना चिकटुन बसली होती. rather ती तिकडुन कधी उठलीच नाही...
झोपाळ्यावर असतानाही नाही आणि आत्ताही नाही. आणि पुढे कधीही त्या छोट्या मला, मी तिथुन उठवणार नाहीये... मोठी वाईईट्ट मी त्यांच्यापासुन कितीही दुर गेले तरी!
हरि ओम नमस्ते...
सुरु झालं... मी बाहेरच्या खोलीत बसले होते.
मी agnostic नाही अगदी, पण confused नक्की असते ह्या सगळ्या "देव-देवता-पुजाअर्चा" बाबतीत!
गणपती सण म्हणुन मला भारी आवडतो, दिवाळीपेक्षाही जास्त... पण "आज सहस्त्रावर्तन आहे हं संध्याकाळी" असं काकूनी सांगितल्यापासुन माझा mood गेला होता. म्हणा.. गणपतीत गावाला २च दिवसांसाठी गेले होते, त्यातही एक दिवस सहस्त्रावर्तन खाणार ह्याचा राग जास्त होता. आणि काकू बिचारी "पोरं २ दिवसांसाठीच आल्येत त्यातच सहस्त्रावर्तन करुन घेउ म्हणुन राबत होती". मस्तपैकी वड्या-घारग्यांचा बेत होता...हेच त्यातल्या त्यात बरं होतं!
आत माजघरातल्या देवघरासमोर सगळे बसले होते, आणि मी बाहेर पडवीतल्या झोपाळ्यावर झोके घेत होते. बाबांनी माजघरात लावलेल्या धुपाचा वास पडवीतही छान घमघमत होता... झोपळ्याचा ’किर्रर्र...खट्टक...किर्रर्र..." चा आवाज आतल्या आवर्तनाच्या सुरात होता... पण माझ्या मनात मात्र रामरक्षा सुरु झाली होती.
ह्या कोकणातल्या घरी वर्षातुन १५-२० दिवसच येणं होतं, पण लहान असल्यापासुन पडवीतल्या झोपाळ्यावर संध्याकाळी बाबांबरोबर बसुन परवचा म्हणायची सवयच लागली आहे. पुर्वी अनेकदा लाईट गेलेले असायचे गावात संध्याकाळी तेंव्हा बाबा झोपाळ्यावर येउन बसले रे बसले की मी पण त्याच्यासोबत बसायचे, बसायचे काय? त्यांच्या मांडीवर डोकं ठेवुन पडायचे, मग मला थोपटत थोपटत बाबा रामरक्षा सुरु करायचे. त्यांच्या आवाजात, त्यांच्या शब्दोच्चारात, त्या वातावरणात एक वेगळंच भारलेपण यायचं. रामरक्षा म्हणावी तर ती बाबांनीच आणि पडवीतल्या झोपाळ्यावर बसुनच... कंदीलाच्या प्रकाशात...झोपाळ्याच्या झोक्यांच्या सुरात!
रामरक्षा झाली की बाबा पाढे म्हणायला सुरुवात करायचे..."हं म्हण आता माझ्याबरोबर, एक मी म्हणेन, एक तू म्हण". इतका वेळ रामरक्षा ऐकताना समोरच्या भिंतीवर मोठया भावाचे सावलीचे खेळ बघत हसणारी मी एक्दम झोपेचं सोंग करायचे...पण बाबा उठवायचेच... मग मला नेमके १३,१७ सारखे वाईट पाढे यायचे. तेराचा पाढा म्हणताना मी "तेरा त्रिक एकु..." म्हणुन थांबायचे... तो आकडा ४९,५९,६९ जो काही आहे तो बाबांनी समजुन घ्यावा अशी अपेक्षा असायची... पण कायम ह्या दुष्ट "एक्कु" मुळे मला १३चा पाढा ५ वेळा म्हणायला लागायचा... तरी एकदाका १६चा पाढा झाला की खरी गंमत यायची, माझी लहान बहीण तर ओटीच्या पाय-यावर बसुन टाळ्या वाजवत म्हणायची... "आता ताई रडणार"... सतरा सत्ता काय असतं हे मला आजही आठवत नाही...
आत्ताही बाहेर अंगणातल्या काळोखात बघत मी सतरा सत्ता काय आहे आठवत होते...इतक्यात बाबांची आतुन हाक आली, मला ते आत बसायला बोलावत होते. मी शांतपणे त्यांच्यामागे जाऊन बसले, माझ्या मागेच एका सतरंजीच्या घडीवर आमची मांजर येऊन झोपली होती. मग काय, मला मज्जाच होती... माझे तिच्याबरोबरचे खेळ सुरु झाले. पण मी काय करत्ये हे बाबांना दिसत नसलं तरी स्वयंपाकघरातुन काकुने पाहिलं होतं... तिने मला डोळ्यांनीच दटावलं! त्यामुळे आता वेगळं करण्यासारखं काहीच उरलं नव्हतं, गणपती आणि माझ्यामधेच सगळे बसले होते, गणपतीही दिसत नव्हता...
मग मी डोळे मिटुन घेतले, बघणा-याला वाटावं, काय अगदी ध्यान लावलं आहे...
आधी तो आला डोळ्यांसमोर, पण त्याला FF [fast forward] केलं, दुस-या दिवशी निघायचं आहे, त्याची तयारी..FF, काकुनी गौरीची काढलेली पाउलं..FF, काही वर्षांपुर्वी माझं आणि बहिणीचं गौरी आणण्यावरुन झालेलं भांडण...FF, मोटरसायकलवर बाबांच्या पुढे बसायला म्हणुन आम्ही केलेली नाटकं...FF, फक्त मी आणि बाबा कुठेतरी जात होतो, मी खणाच्या कापडाचा cute फ्रॉक घातलेला... मी ह्या scene पाशी थांबले...
मी पहिली-दुसरीतली असेन... दोन बो घातलेले, फ्रॉकला आईने रुमाल पिनने लावुन दिलेला. बाबांचं बोट धरुन मी कोणत्यातरी घरात गेले... आत्ता बसल्येत तसे १०-१२ लोक तिथे बसले होते, सहस्त्रावर्तनच चालु होतं... अलिबागला दर संकष्टीला कोणा ना कोणाकडे होणारं सहस्त्रावर्तन!
मी बाबांना चिकटुन बसलेले, एक आवर्तन झाल्यावर एकदम बाबांनी ’हरि ओम नमस्ते गणपतये...’ ला सुरुवात केली... आपले बाबा सगळ्यांपेक्षा जोरात म्हणताय्त ह्याचा मला कित्ती आनंद झाला होता, आणि अचानक एक गोष्ट लक्षात आली, अरे हे तर लाईनीने सगळे एक-एक काका अथर्वशीर्ष म्हणतायत की... आता बाबांनंतर कोणीच उरलं नव्हतं. म्हणजे बाबांनंतर मी म्हणायचं की काय? आधी मला थोडी भीती वाटली पण मग मी ताठ बसले... बाबांचं "श्री वरदमुर्तये नमो नमः" म्हणुन झालं, आणि मग मी लगेच माझ्या अथर्वशीर्षाला सुरुवात केली. सगळे काका कौतुकाने माझ्याकडे बघत होते. मी चुकेन की काय अशी भीती असल्याने मी पण माझी "चुक होण्याआधी संपवुया" ची सुपरफास्ट ट्रेन सोडली...माझं म्हणुन झालं, सगळ्यांनी एकदम "अरे व्वा.." "शाब्बास" वगैरे दाद दिली. कित्ती छान वाटत होतं... ज्या काकुंच्या घरी आवर्तन होतं त्यांनी बक्षीस म्हणुन मला एक छोटी कापडी पर्स दिली होती... घरी आल्यावर बाबांनी आईला माझं कौतुक सांगितलं होतं...
एकदम डोळे उघडले, बाबांचा आवाज आला... का माहित नाही पण माझे डोळे भरुन आले होते. फलश्रुती सुरु झाली होती. ’ओम सहनाववतु सहनौभुनक्तु’ सुरु झालं, ह्या श्लोकात माझं नाव येतं म्हणुन हा माझा आवडता आहे. आजही हे कुठेही ऐकलं तरी माझ्या चेहे-यावर हसु उमटतं!
काकुनी आतुनच मला खुणेने "आता पानं घ्यायला ये" म्हणुन बोलावलं. मी अनिच्छेनेच उठले... पण माझ्यातली छोटी मुलगी अजुनही बाबांना चिकटुन बसली होती. rather ती तिकडुन कधी उठलीच नाही...
झोपाळ्यावर असतानाही नाही आणि आत्ताही नाही. आणि पुढे कधीही त्या छोट्या मला, मी तिथुन उठवणार नाहीये... मोठी वाईईट्ट मी त्यांच्यापासुन कितीही दुर गेले तरी!
Thursday, August 28, 2008
सावरी
कॉलेजच्या संपुर्ण आवारात मिळुन साधारण ५-६ सावरीची झाडं आहेत. आत्ता सगळ्यांच्या शेंगा फुटायल्या लागल्या आहेत, त्यामुळे सगळीकडे सावरीचा कापूस उडत असतो. सावरीला शेवरी म्हणतात बहुतेक, मला नक्की माहित नाही, तर सगळीकडे हा कापूस हवेवर तरंगत असतो.
आज मी लायब्ररीमधुन परत आमच्या डिपार्टमेन्टमध्ये यायला निघाले, आणि अचानक ह्या झाडांवर नजर गेली. त्या झाडाच्या सावलीतच एक जास्वंदाचं झाड आहे आणि बाजुला चाफ्याचं... अचानक वाटलं, ह्या झाडाला वाटत नसेल का की आपल्यालाही चाफा किंवा जास्वंदासारखी फुलं हवी. आपल्याला कशी फुलं येतात ह्याकडेही कोणाचं लक्ष नसेल... त्याच्या हिरव्या आणि मग फुटक्या वाळलेल्या शेंगा आणि आता त्यातुन बाहेर डोकावणारा कापूस. त्या झाडाला वाईट वाटत असेल ना त्याच्या रुपाबद्दल? झाडाला माणसासारखं नट्टाफट्टा करणं जमत नाही ना... नाहीतर सावरीच्या झाडाने नक्कीच काहीतरी makeup केला असता!
अरे.. असं का? झाडाला वाईट का वाटेल? ते सुंदर नाही असं मला वाटतं पण कदाचित ते झाड त्याच्या कापसात आणि शेंगांमध्ये आनंदी असेल. त्याला नक्कीच वाटत असेल की आपण छान दिसतो, आपल्यासारखा कापुस जास्वंदाला आणि चाफ्याला येत नाही ह्याचा त्याला अभिमान वाटत असावा...
कॉलेजच्या माळ्याने semiotics चा अभ्यास केला होता का? अचानक माझ्या डोक्यात काहीतरी "टिडींग" वाजलं...
समोरुन येणारा मुलींचा तो घोळका... सुंदर ची definition मला माहित नाही... cliche बोलायचं झालं तर "बघणा-याच्या नजरेत सौंदर्य आहे." आणि मानणा-याच्या मनात! ह्या सगळ्या मुली अतिनॉर्मल दिसणा-या होत्या, पण माझ्यासाठी! त्यातल्या प्रत्येकीनेच घरुन निघताना दहावेळा आरसा बघितला असेल, कोणी आपल्याला बघत नाही न हे बघुन स्वत:ला फ्लाईंग किसही दिलं असेल, कानातले बदलुन पाहिले असतील, ओढणी वेगळ्या वेगळ्या पद्धतीने घेउन पाहिली असेल, अनेकदा केस नीट केले असतील... आपण सुंदर आहोत आणि हे आपल्याला सांगणारा, आपलं सौंदर्य ओळखणारा कोणीतरी आपल्याला नक्की भेटेल ह्याचा त्यांना विश्वास असेल. मी कोण आहे हे म्हणणारी की ह्या मुली सुंदर नाहीत? सावरीचा कापुस छान दिसत नाही हे मी कोण म्हणणार?
हा विचार करताना मी कॅन्टीनपर्यंत आले होते, जगावेगळी गाणी लावण्यात अण्णा expert आहे. तो अनेक मुलींशी flirt करतो आणि ह्या बावळट मुली लाजतात... आज "लुटेला... जलवा तोरा, नखरा तोरा गोरी हमका लुटेला" लावलं होतं! पण मग लाजु देत ना त्या मुली, लाजताना छान हसतात त्या पोरी, काळ्या-मिळ्या असल्या तरी हसताना कोणीही मुली चांगल्याच दिसतात. कोणी flirt केल्यावर आपल्याला आता लाज वाटत नाही म्हणुन ज्यांना लाज वाटते त्या मुलींना बावळट म्हणणारी मी कोण? सावरीच्या झाडाने पाऊस पडल्यावर मोहरू नये असं मी का म्हणावं?
कॅन्टीनच्यावर कॉमन रुम आहे, सध्या कसल्यातरी फेस्टची तयारी चालू आहे. आवाज चोरुन गायल्यावर त्यांना आपण छान गातोय ह्याचं समाधान वाटत असेल तर काय हरकत आहे? "देस रंगीला रंगीला" वरच्या सगळ्या स्टेप्स त्यांना पाठ आहेत, आणि त्या आणि तत्सम गाण्यांवर त्या आत्मविश्वासाने नाचु शकतात.. चांगलंच आहे ना? काजोल आणि राणी मुखर्जीच्या त्या भक्त आहेत आणि त्यांच्यासारखे पंजाबी ड्रेस घालतात... कारण त्यामुळे त्या स्वत:ला काजोल आणि राणी समजतात... मग वाईट काय आहे? माझी मैत्रीण म्हणते "इन लोगोंको फॅशन समझताही नही है।"
ओह प्लीजच...कदाचित त्यांना तुझी फॅशन कळत नसेल, त्यांच्यासाठी तुळशीबागेत displayला असलेले कपडे "in vogue" असतात. सावरीचं झाड स्वत:पाशी कापसाचा सडा पाडतं, शेंगा सजवतं... चाफ्याची सर कदाचित ह्याला येणार नाही आणि चाफाही कधी सावरीला समजु शकणार नाही!
होम सायन्सच्या मुली आहेत ह्या... इतरांनी कायम हिणवलेल्या, "पुढे जाउन काय मोठे दिवे लावणारेत? घरंच तर सांभाळणार ना किंवा काहीतरी छोटी-मोठी कामं, काय मिळवणारेत भविष्यात? लग्नं करुन आया होतील आणि मग संपलं त्याचं अस्तित्व..." त्यांच्या डोळ्यातली स्वप्नं कोणाला दिसल्येत पण? आकाशात उडायची स्वप्नं... उंच उंच जायची स्वप्नं... स्वत: सुंदर होऊन, जग सुंदर करायची स्वप्नं... सावरीच्या कापसाने वा-याबरोबर घेतलेली आकाशझेप कोणी पहिल्ये का?
मी आता माझ्या डिपार्टमेन्ट पर्यन्त आले होते. आमच्या डिपार्टमेन्टजवळ सावरीचं झाड नाहीये, पण तिथपर्यंत सावरी उडुन आली होती. तेवढ्यात सुष्मा बाहेर आली, अमरावतीची सुष्मा... माझी सिनीअर, तिला एका मोठ्या NGOमधे जॉब लागला त्याचे पेढे द्यायला! पेढा खात खात माझी मैत्रीण म्हणाली "यार, कही और नही मिला क्या जॉब? किसी प्रोडक्शन कंपनीमे try किया होता..." सावरी उडावी अश्या नाजुकतेने सुष्मा हसली...गेल्या वर्षभरात तिच्या गालावरची खळी मला दिसलीच नव्हती! ती सुंदर आहे. गेल्यावर्षी welcome partyमधे ती ’ताल से ताल’ मिला वर नाचली होती, तो नाच फालतु नव्हता!
NGO बद्दल सुष्मा सांगत असताना माझी मैत्रिण cellवर gossip करण्यात busy होती. जास्वंदी, चाफा, गुलाब आणि बाकी सगळी फुलं सुंदर आहेत. कायमच सगळ्यांना आवडतात! पण आकाशाची स्वप्नं प्रत्यक्षात जगते ती सावरी... उंच भरारी घेते ती सावरीच!
खुप वेळ मनात चाललेली ही सगळी विचार चक्र एकदम थांबली... आता मन शांत झालं होतं, कधी नव्हे ते आमच्या कॉलेजात आज इतक्या सुंदर मुली दिसत होत्या... हातावरची सावरी मी हळुच फुंकरली, आता ती तिची वाट शोधत होती... वा-याबरोबर उंचच उंच जायच्या बेतात होती!
आज मी लायब्ररीमधुन परत आमच्या डिपार्टमेन्टमध्ये यायला निघाले, आणि अचानक ह्या झाडांवर नजर गेली. त्या झाडाच्या सावलीतच एक जास्वंदाचं झाड आहे आणि बाजुला चाफ्याचं... अचानक वाटलं, ह्या झाडाला वाटत नसेल का की आपल्यालाही चाफा किंवा जास्वंदासारखी फुलं हवी. आपल्याला कशी फुलं येतात ह्याकडेही कोणाचं लक्ष नसेल... त्याच्या हिरव्या आणि मग फुटक्या वाळलेल्या शेंगा आणि आता त्यातुन बाहेर डोकावणारा कापूस. त्या झाडाला वाईट वाटत असेल ना त्याच्या रुपाबद्दल? झाडाला माणसासारखं नट्टाफट्टा करणं जमत नाही ना... नाहीतर सावरीच्या झाडाने नक्कीच काहीतरी makeup केला असता!
अरे.. असं का? झाडाला वाईट का वाटेल? ते सुंदर नाही असं मला वाटतं पण कदाचित ते झाड त्याच्या कापसात आणि शेंगांमध्ये आनंदी असेल. त्याला नक्कीच वाटत असेल की आपण छान दिसतो, आपल्यासारखा कापुस जास्वंदाला आणि चाफ्याला येत नाही ह्याचा त्याला अभिमान वाटत असावा...
कॉलेजच्या माळ्याने semiotics चा अभ्यास केला होता का? अचानक माझ्या डोक्यात काहीतरी "टिडींग" वाजलं...
समोरुन येणारा मुलींचा तो घोळका... सुंदर ची definition मला माहित नाही... cliche बोलायचं झालं तर "बघणा-याच्या नजरेत सौंदर्य आहे." आणि मानणा-याच्या मनात! ह्या सगळ्या मुली अतिनॉर्मल दिसणा-या होत्या, पण माझ्यासाठी! त्यातल्या प्रत्येकीनेच घरुन निघताना दहावेळा आरसा बघितला असेल, कोणी आपल्याला बघत नाही न हे बघुन स्वत:ला फ्लाईंग किसही दिलं असेल, कानातले बदलुन पाहिले असतील, ओढणी वेगळ्या वेगळ्या पद्धतीने घेउन पाहिली असेल, अनेकदा केस नीट केले असतील... आपण सुंदर आहोत आणि हे आपल्याला सांगणारा, आपलं सौंदर्य ओळखणारा कोणीतरी आपल्याला नक्की भेटेल ह्याचा त्यांना विश्वास असेल. मी कोण आहे हे म्हणणारी की ह्या मुली सुंदर नाहीत? सावरीचा कापुस छान दिसत नाही हे मी कोण म्हणणार?
हा विचार करताना मी कॅन्टीनपर्यंत आले होते, जगावेगळी गाणी लावण्यात अण्णा expert आहे. तो अनेक मुलींशी flirt करतो आणि ह्या बावळट मुली लाजतात... आज "लुटेला... जलवा तोरा, नखरा तोरा गोरी हमका लुटेला" लावलं होतं! पण मग लाजु देत ना त्या मुली, लाजताना छान हसतात त्या पोरी, काळ्या-मिळ्या असल्या तरी हसताना कोणीही मुली चांगल्याच दिसतात. कोणी flirt केल्यावर आपल्याला आता लाज वाटत नाही म्हणुन ज्यांना लाज वाटते त्या मुलींना बावळट म्हणणारी मी कोण? सावरीच्या झाडाने पाऊस पडल्यावर मोहरू नये असं मी का म्हणावं?
कॅन्टीनच्यावर कॉमन रुम आहे, सध्या कसल्यातरी फेस्टची तयारी चालू आहे. आवाज चोरुन गायल्यावर त्यांना आपण छान गातोय ह्याचं समाधान वाटत असेल तर काय हरकत आहे? "देस रंगीला रंगीला" वरच्या सगळ्या स्टेप्स त्यांना पाठ आहेत, आणि त्या आणि तत्सम गाण्यांवर त्या आत्मविश्वासाने नाचु शकतात.. चांगलंच आहे ना? काजोल आणि राणी मुखर्जीच्या त्या भक्त आहेत आणि त्यांच्यासारखे पंजाबी ड्रेस घालतात... कारण त्यामुळे त्या स्वत:ला काजोल आणि राणी समजतात... मग वाईट काय आहे? माझी मैत्रीण म्हणते "इन लोगोंको फॅशन समझताही नही है।"
ओह प्लीजच...कदाचित त्यांना तुझी फॅशन कळत नसेल, त्यांच्यासाठी तुळशीबागेत displayला असलेले कपडे "in vogue" असतात. सावरीचं झाड स्वत:पाशी कापसाचा सडा पाडतं, शेंगा सजवतं... चाफ्याची सर कदाचित ह्याला येणार नाही आणि चाफाही कधी सावरीला समजु शकणार नाही!
होम सायन्सच्या मुली आहेत ह्या... इतरांनी कायम हिणवलेल्या, "पुढे जाउन काय मोठे दिवे लावणारेत? घरंच तर सांभाळणार ना किंवा काहीतरी छोटी-मोठी कामं, काय मिळवणारेत भविष्यात? लग्नं करुन आया होतील आणि मग संपलं त्याचं अस्तित्व..." त्यांच्या डोळ्यातली स्वप्नं कोणाला दिसल्येत पण? आकाशात उडायची स्वप्नं... उंच उंच जायची स्वप्नं... स्वत: सुंदर होऊन, जग सुंदर करायची स्वप्नं... सावरीच्या कापसाने वा-याबरोबर घेतलेली आकाशझेप कोणी पहिल्ये का?
मी आता माझ्या डिपार्टमेन्ट पर्यन्त आले होते. आमच्या डिपार्टमेन्टजवळ सावरीचं झाड नाहीये, पण तिथपर्यंत सावरी उडुन आली होती. तेवढ्यात सुष्मा बाहेर आली, अमरावतीची सुष्मा... माझी सिनीअर, तिला एका मोठ्या NGOमधे जॉब लागला त्याचे पेढे द्यायला! पेढा खात खात माझी मैत्रीण म्हणाली "यार, कही और नही मिला क्या जॉब? किसी प्रोडक्शन कंपनीमे try किया होता..." सावरी उडावी अश्या नाजुकतेने सुष्मा हसली...गेल्या वर्षभरात तिच्या गालावरची खळी मला दिसलीच नव्हती! ती सुंदर आहे. गेल्यावर्षी welcome partyमधे ती ’ताल से ताल’ मिला वर नाचली होती, तो नाच फालतु नव्हता!
NGO बद्दल सुष्मा सांगत असताना माझी मैत्रिण cellवर gossip करण्यात busy होती. जास्वंदी, चाफा, गुलाब आणि बाकी सगळी फुलं सुंदर आहेत. कायमच सगळ्यांना आवडतात! पण आकाशाची स्वप्नं प्रत्यक्षात जगते ती सावरी... उंच भरारी घेते ती सावरीच!
खुप वेळ मनात चाललेली ही सगळी विचार चक्र एकदम थांबली... आता मन शांत झालं होतं, कधी नव्हे ते आमच्या कॉलेजात आज इतक्या सुंदर मुली दिसत होत्या... हातावरची सावरी मी हळुच फुंकरली, आता ती तिची वाट शोधत होती... वा-याबरोबर उंचच उंच जायच्या बेतात होती!
Thursday, August 21, 2008
इयत्ता पहिली, पहिल्यांदाच लांब कुठेतरी आई-बाबांशिवाय जाणार होते. आमच्या शाळेची ट्रीप होती शहाड-टिटवाळ्याला, जरी सकाळी जाउन संध्याकाळी परत यायचं होतं तरी खुप वेगळं वाटत होतं. आजही आई-बाबा बसपाशी सोडायला आलेले आठवताय्त. पहाटे पाच वाजता, अंधुकश्या प्रकाशात आई-बाबांचे चेहरे...त्यांच्या चेहेर-यावरचं कौतुक आणि काळजी... नाही, शब्दात नाहीच बसवता येणार तो प्रसंग... आपण जिथे जाणार आहोत तिथे खुप मज्जा येणारे, काहीतरी नवीन असणारे ह्याचा आनंद आणि त्याच वेळेला आई-बाबांपासुन लांब जाणार म्हणुन डोळे भरुन आलेले, गळा जड झालेला...
त्यानंतर हा प्रसंग खुपदा आला, संदर्भ बदलत गेले. मोठी झाल्यावर अनेकदा मित्र-मैत्रिणींमध्ये मिसळल्यावर आई-बाबांकडे बघायला सवडही नाही मिळाली. परवा अलिबागहुन परत आले तेव्हा आई-बाबा सोडायला आले होते स्टॅंडवर, खूप दिवसांनी आज गळा दाटुन आला, रडायचं नव्हतं म्हणुन बस लवकर सुटायची प्रार्थना करत होते. अचानक लक्ष गेलं, असं होणारी मी एकटी नव्हते. अलिबागहुन पुण्याला शिकायला आलेली भरपुर मुलं आहेत आणि परवा आख्खी बस अश्या students नीच भरलेली होती. बाहेर अनेक आई-बाबा उभे होते, काळजी आणि कौतुक डोळ्यांत... अनेक सुचना!
१२वी, CET, results, प्रवेश प्रक्रिया आणि अशी अनेक दिव्यं पार केल्यावर, तावुन-सुलाखुन झाल्यावर एक नवं पर्व सुरु होतं. अनेकांना आपलं घर, आपलं गावं सोडावं लागतं... आमच्या अलिबागेत तर जवळ जवळ सगळेच शिकायला बाहेर पडतात. जुन महिना उजाडला की अनेक नवीन प्रश्न उभे असतात. कुठे ऍडमिशन मिळेल? नवीन कॉलेज कसं असेल? नवीन शहर कसं असेल? तिथली मुलं आपल्याशी चांगलं वागतील ना? आपण अलिबागहुन आलो आहोत हे सांगितल्यावर आपल्याला हसतील का? इथल्या सारखे तिथेही नवीन मित्र-मैत्रिणी मिळतील ना? घरची, अलिबागची जास्त आठवण तर येणार नाही ना? आपण एकटं राहु शकू ना? अनेक अनेक प्रश्न सारखे डोक्यात येत असतात... आणि मग एक दिवस शिकायला घराबाहेर पडायची वेळ येतेच! नव्या जगात जातोय याचा आनंद आणि आपल्या जगातून बाहेर येतोय याचं थोडं दुखः... बसपाशी सोडायला आलेले आई-बाबा... अगदी तसेच दिसत असतात जसे ते टिटवाळ्याच्या ट्रीप साठी सोडायला आलेले तेव्हा दिसत होते.
आईच्या डोळ्यांत पाणी येतं असतं आणि ती ते लपवायच्या प्रयत्नात असते. आपलं बोटं धरुन चालणारं आपलं बाळ इतकं मोठं कधी झालं हे तिला समजलंच नसतं. आपल्या बाळाबद्दलचा विश्वास तिला असतो पण शेवटी काळजी डिपार्टमेंटही तिलाच सांभाळायचं असतं ना. मग २७व्यांदा ती लोणचं कुठे ठेवलं आहे, चिवडा लवकर संपव, वड्या काळ्या बॅगेत आहेत. चादरी, स्वेटर्स, कपडे सगळयाविषयीच्या काहीतरी सुचना असतात. बाबांनी पैसे दिलेले असले, ATM card दिलेलं असलं तरी आईनेही वरखर्चाला हळुच दिलेले पैसे असतात, अजुन हव्येत का म्हणुन विचारत असते! बाबांना तोवर त्यांच्या ओळखीचं कोणितरी भेटलेलं असतं ते जास्त emotional न होता दुस-या काकांशी गप्पा मारण्यात बिझी होतात!
हे भलते अवघड असते...
कुणी प्रचंड आवडणारे,ते दुर दुर जाताना
डोळ्यांच्या देखत आणि नाहीसे लांब होताना...
डोळ्यांतील आडवुन पाणी,हुंदका रोखुनी कंठी
तुम्ही केविलवाणे हसता...अन तुम्हास नियती हसते
संदीप खरेच्या या ओळी आत्तापर्यंत जितक्यांदा ऐकल्यात हे सगळं माझ्या डोळ्यांसमोर आलयं आणि समोरचं सगळं धुसर होत गेलयं!
इतके दिवस हे निरोप घेणं सोप्पं होतं हे आता वाटायला लागलं आहे, जेव्हा मी पुढच्यावर्षीचा विचार करत्ये!
बसच्या खिडकीमधुन आईशी बोलता यायचं, बाबा दिसायचे... नजरे आड होईपर्यंत टाटा करता यायचा... आता ते विमानाच्या खिडकीतुन कसं जमणार?
शाळेची सहल रात्री परत यायची... एका दिवसभराच्या गमती जमती पुढे आठवडाभर सांगायचे!
मुंबईला शिकायला आल्यावर दर शनिवार-रविवार घरी जायचे तेव्हा आठवड्याभरच्या गोष्टी २ दिवसात सांगुन संपवायला लागायच्या!
पण आता पुढे...?
(संवादिनीने आजच थोड्याफार अश्याच आशयाचं लिहीलं आहे. माझंही हे पोस्ट अनेक दिवस अर्ध ड्राफ्ट्मधे पडुन होतं, आज तिचा ब्लॉग वाचल्यावर पब्लि्श केलं)
त्यानंतर हा प्रसंग खुपदा आला, संदर्भ बदलत गेले. मोठी झाल्यावर अनेकदा मित्र-मैत्रिणींमध्ये मिसळल्यावर आई-बाबांकडे बघायला सवडही नाही मिळाली. परवा अलिबागहुन परत आले तेव्हा आई-बाबा सोडायला आले होते स्टॅंडवर, खूप दिवसांनी आज गळा दाटुन आला, रडायचं नव्हतं म्हणुन बस लवकर सुटायची प्रार्थना करत होते. अचानक लक्ष गेलं, असं होणारी मी एकटी नव्हते. अलिबागहुन पुण्याला शिकायला आलेली भरपुर मुलं आहेत आणि परवा आख्खी बस अश्या students नीच भरलेली होती. बाहेर अनेक आई-बाबा उभे होते, काळजी आणि कौतुक डोळ्यांत... अनेक सुचना!
१२वी, CET, results, प्रवेश प्रक्रिया आणि अशी अनेक दिव्यं पार केल्यावर, तावुन-सुलाखुन झाल्यावर एक नवं पर्व सुरु होतं. अनेकांना आपलं घर, आपलं गावं सोडावं लागतं... आमच्या अलिबागेत तर जवळ जवळ सगळेच शिकायला बाहेर पडतात. जुन महिना उजाडला की अनेक नवीन प्रश्न उभे असतात. कुठे ऍडमिशन मिळेल? नवीन कॉलेज कसं असेल? नवीन शहर कसं असेल? तिथली मुलं आपल्याशी चांगलं वागतील ना? आपण अलिबागहुन आलो आहोत हे सांगितल्यावर आपल्याला हसतील का? इथल्या सारखे तिथेही नवीन मित्र-मैत्रिणी मिळतील ना? घरची, अलिबागची जास्त आठवण तर येणार नाही ना? आपण एकटं राहु शकू ना? अनेक अनेक प्रश्न सारखे डोक्यात येत असतात... आणि मग एक दिवस शिकायला घराबाहेर पडायची वेळ येतेच! नव्या जगात जातोय याचा आनंद आणि आपल्या जगातून बाहेर येतोय याचं थोडं दुखः... बसपाशी सोडायला आलेले आई-बाबा... अगदी तसेच दिसत असतात जसे ते टिटवाळ्याच्या ट्रीप साठी सोडायला आलेले तेव्हा दिसत होते.
आईच्या डोळ्यांत पाणी येतं असतं आणि ती ते लपवायच्या प्रयत्नात असते. आपलं बोटं धरुन चालणारं आपलं बाळ इतकं मोठं कधी झालं हे तिला समजलंच नसतं. आपल्या बाळाबद्दलचा विश्वास तिला असतो पण शेवटी काळजी डिपार्टमेंटही तिलाच सांभाळायचं असतं ना. मग २७व्यांदा ती लोणचं कुठे ठेवलं आहे, चिवडा लवकर संपव, वड्या काळ्या बॅगेत आहेत. चादरी, स्वेटर्स, कपडे सगळयाविषयीच्या काहीतरी सुचना असतात. बाबांनी पैसे दिलेले असले, ATM card दिलेलं असलं तरी आईनेही वरखर्चाला हळुच दिलेले पैसे असतात, अजुन हव्येत का म्हणुन विचारत असते! बाबांना तोवर त्यांच्या ओळखीचं कोणितरी भेटलेलं असतं ते जास्त emotional न होता दुस-या काकांशी गप्पा मारण्यात बिझी होतात!
हे भलते अवघड असते...
कुणी प्रचंड आवडणारे,ते दुर दुर जाताना
डोळ्यांच्या देखत आणि नाहीसे लांब होताना...
डोळ्यांतील आडवुन पाणी,हुंदका रोखुनी कंठी
तुम्ही केविलवाणे हसता...अन तुम्हास नियती हसते
संदीप खरेच्या या ओळी आत्तापर्यंत जितक्यांदा ऐकल्यात हे सगळं माझ्या डोळ्यांसमोर आलयं आणि समोरचं सगळं धुसर होत गेलयं!
इतके दिवस हे निरोप घेणं सोप्पं होतं हे आता वाटायला लागलं आहे, जेव्हा मी पुढच्यावर्षीचा विचार करत्ये!
बसच्या खिडकीमधुन आईशी बोलता यायचं, बाबा दिसायचे... नजरे आड होईपर्यंत टाटा करता यायचा... आता ते विमानाच्या खिडकीतुन कसं जमणार?
शाळेची सहल रात्री परत यायची... एका दिवसभराच्या गमती जमती पुढे आठवडाभर सांगायचे!
मुंबईला शिकायला आल्यावर दर शनिवार-रविवार घरी जायचे तेव्हा आठवड्याभरच्या गोष्टी २ दिवसात सांगुन संपवायला लागायच्या!
पण आता पुढे...?
(संवादिनीने आजच थोड्याफार अश्याच आशयाचं लिहीलं आहे. माझंही हे पोस्ट अनेक दिवस अर्ध ड्राफ्ट्मधे पडुन होतं, आज तिचा ब्लॉग वाचल्यावर पब्लि्श केलं)
Friday, August 8, 2008
बंडु, पिंगी आणि आई!
"पांढरा... तिचा आवडता रंग! आणि म्हणुनच तिची आख्खी खोली पांढरीशुभ्र फक्त फ्लॉवरपॉटमधलं ते पिवळं सूर्यफुलचं काय ते वेगळ्या रंगाचं. छोटुश्या पिंगीच्या हातात असतं तर तिने सूर्यफुलही पांढरं रंगवलं असतं. खाली अंथरलेल्या फरच्या पांढ-याशुभ्र गालिच्यावर बसुन पिंगी पुस्तक वाचत होती. तिच्या शेजारी तिचा बंडु बसला होता, बंडु म्हणजे किनई तिचा "white stuffed toy" आहे. पण शूsss त्याला असं म्हंटलेलं तिला आवडत नाही बरं का... तिच्या साठी तो तिचा मित्र आहे, बंडु ससुला!
पिंगी पुस्तकातलं एक एक चित्र बंड्याला दाखवत होती. काय लिहीलं आहे ते वाचता कोणाला येत होतं? म्हणजे खरं तरं बंड्याला वाचता यायचं पण तो काही बोलायचा नाही, शांतच असायचा! पिंगी आणि बंडु आज हे पुस्तक ९८व्यांदा बघत होते. Childcraft part 2! सगळी काय ती झाडं-झाडं आणि झाडं... तीच तीच चित्रं बघुन बंड्याला आता झोप यायला लागली होती. त्याने एकदा जांभई देण्याचा प्रयत्नही केला पण त्याला माहित्ये, अभ्यास करत असताना जांभई द्यायची नसते. नाहीतर पिंगीची आई जसं पिंगीला मारते तसं पिंगी त्याला मारेल. म्हणुन तो ती चित्रं परत पाहायला लागला. त्यातल्या एका चित्रात same 2 same बंड्याच्या जुन्या घरासारखी एक जागा होती, एक भलं मोठ्ठं झाड आणि त्याच्या मुळाशी एक छोटुकलं बीळ! बंड्याला घरची आठवण यायला लागली... त्याला घरी जायचं होतं, त्याला रडु येत होतं पण शहाणी मुलं रडत नाहीत म्हणुन तो नाही रडला.... त्याने पिंगीकडे पाहिलं. पिंगी पुस्तक तसचं उघडं ठेवुन कधीच झोपी गेली होती.. वेड्डी मुलगी, पुस्तक कधी असं उघडं ठेवतात का?
पिंगीचे डोळे अचानक काहीतरी आवाज झाला आणि उघडले. "अरे माझ्या खोलीची वरची भिंत निळी कशी झाली? आणि हे कानात काय टोचतयं?" ती लगेच उठुन बसली. आणि बघते तर काय? ती तिच्या पांढ-याशुभ्र खोलीत नव्हतीच मुळी, ती होती गवतात पडलेली, तिचा पांढराशुभ्र फ्रिल फ्रिलचा फ्रॉक मळला ना त्या गवतामुळे! आणि हे काय ससुला कुठे, दिसतच नाहीये की! ओह, ते भलं मोठ्ठं झाडं...अगदी पुस्तकात आहे तसं... हं, बंड्या नक्की त्या बिळात गेला असणार...त्याचं घर आहे ना ते..तसं म्हणाला होता तो पिंगीला एकदा... पिंगी दबकत दबकत बंड्याच्या घरापाशी गेली, पिंगीला गंमतच वाटली... बंड्याच्या घराला किनई दारचं नव्हतं... तिने बाहेरुनच हाक मारली "बंड्या ए बंड्या... ये ना रे बाहेर.. तू आत काय करतोयस रे?" बंडु त्याचे लांब कान सांभाळत बाहेर आला आणि पिंगीला म्हणाला "पिंगू चल ना माझ्या घरी... मी इतके दिवस तुझ्या घरी राहिलो ना.. आता तूही काही दिवस माझ्याकडे राहा... मला दोन भाऊ पण झाल्येत छोटे छोटे. आपण सगळे मज्जा करु" पिंगी मग खाली वाकली आणि बंड्याच्या घरात गेली.
तिला खुपचं गंमत वाटत होती. सगळं कसं छोटं छोटं होतं बंड्याच्या घरात! घरातल्या छोट्या टी.व्ही.वर ससा-कासवाची शर्यत चालली होती, आणि ससा ह्यावेळी जिंकला होता. बंड्या म्हणाला "पिंगी जो जिंकला ना तो माझा ससे काका आहे. हो किनई रे बाबा?" बंड्याने त्याच्या टी.व्ही बघत असणा-या बाबांच्या मांडीवर चढून विचारलं. "पिंगी माहित्ये का? माझा बाबा ना मला ह्या रविवारी पोहायला शिकवणारे". पिंगीला एकदम तिच्या बाबाची आठवण झाली, तिला रडुचं येणार होतं पण तितक्यात बंड्याची आई आली "चला जेवण तयार आहे". पिंगीलाही खुप भुक लागली होती म्हणुन ती पळत पळत येउन बसली आणि बघते तर काय गवताची पोळी आणि गाजराची कोशिंबीर? पिंगीने गवताची पोळी कधीच खाल्ली नव्हती आणि गाजराची कोशिंबीर तिला मुळ्ळी म्हणजे मुळ्ळीच आवडायची नाही. मग मला भुक नाहीये, मला नको म्हणुन ती नुस्ती बसुन राहिली. आणि तेवढ्यात बंड्याच्या आईने गाजराचा हलवा आणला. पिंगीला तो हवा होता पण मगाशी भुक नाही असं सांगितल्यामुळे कोणी तिला विचारलंच नाही. बिच्चारी पिंगी!
रात्री झोपायची वेळ झाली. आज सोमवार होता, सा रे ग म प बघायचं म्हणुन ती टी.व्ही समोर येउन बसली पण ते सगळे सश्यांचं स रे ग म प बघत होते. पिंगीला परत रडु यायला लागलं, तिच्या आजुबाजुला सगळे ससेच होते. आई-बाबाची आठवण यायला लागली आता. रात्री झोपताना तिला वाटलं बंड्या तिच्या जवळ झोपेल, पण तो झोपला त्याच्या आई-बाबांबरोबर आणि पिंगीला एकटीला बाहेरच्या खोलीत ठेवुन दिलं. ती खुप खुप रडली. तिला अंधाराची खुप खुप भीती वाटत होती. आई-बाबांची पण खुप आठवण येत होती. पण आता काय करणार? तिला झोप येत नव्हती, मग अचानक विचार करताना तिच्या लक्षात आलं, अरेच्या, आपण असं एक दिवस राहिलो तर आपल्याला इतका त्रास होतोय... बंड्या तर रोज असं राहतो. आपण त्याला काहीही खायला देत नाही. आपण आई बरोबर झोपतो तेव्हा तो कपाटात एकटाच झोपतो. त्याला कुठे सश्यांचा टी.व्ही पाहायला मिळतो? आपण खुपचं हाल करतो ना बंड्याचे! तिला परत रडु यायला लागलं आणि रडता रडताच तिला झोप लागली.
सकाळी जेव्हा तिने डोळे उघडले तेव्हा ती चक्क तिच्या खोलीत होती.पण बंड्या कुठेच दिसत नव्हता! हं बहुतेक तो त्याच्याच घरी राहिला वाटतं! पण आपली पिंगी शहाणी झाली होती, बंड्या नाही म्हणुन ती मुळ्ळीच रडली नाही. कारण तिला माहित होतं बंड्या त्याच्या घरी, त्याच्या आई-बाबांबरोबर आनंदात असणारे. तर ही होती गोष्ट शहाण्या पिंगु आणि बंड्याची!"
आईने गोष्ट सांगुन संपवली. पिंगुला अजुन हिंदी कळतं नव्हतं म्हणुन तिच्या आईने बाबाला डोळा मारत म्हंट्लं "एक पुराना toy फेकने के लिये you have to make sucha long story! next time its ur turn re baabaa! उसका वो प्लॅस्टिक elephant stinks now!"
पिंगु आणि बंड्या एकमेकांची आठवण काढत झोपी गेले!
पिंगी पुस्तकातलं एक एक चित्र बंड्याला दाखवत होती. काय लिहीलं आहे ते वाचता कोणाला येत होतं? म्हणजे खरं तरं बंड्याला वाचता यायचं पण तो काही बोलायचा नाही, शांतच असायचा! पिंगी आणि बंडु आज हे पुस्तक ९८व्यांदा बघत होते. Childcraft part 2! सगळी काय ती झाडं-झाडं आणि झाडं... तीच तीच चित्रं बघुन बंड्याला आता झोप यायला लागली होती. त्याने एकदा जांभई देण्याचा प्रयत्नही केला पण त्याला माहित्ये, अभ्यास करत असताना जांभई द्यायची नसते. नाहीतर पिंगीची आई जसं पिंगीला मारते तसं पिंगी त्याला मारेल. म्हणुन तो ती चित्रं परत पाहायला लागला. त्यातल्या एका चित्रात same 2 same बंड्याच्या जुन्या घरासारखी एक जागा होती, एक भलं मोठ्ठं झाड आणि त्याच्या मुळाशी एक छोटुकलं बीळ! बंड्याला घरची आठवण यायला लागली... त्याला घरी जायचं होतं, त्याला रडु येत होतं पण शहाणी मुलं रडत नाहीत म्हणुन तो नाही रडला.... त्याने पिंगीकडे पाहिलं. पिंगी पुस्तक तसचं उघडं ठेवुन कधीच झोपी गेली होती.. वेड्डी मुलगी, पुस्तक कधी असं उघडं ठेवतात का?
पिंगीचे डोळे अचानक काहीतरी आवाज झाला आणि उघडले. "अरे माझ्या खोलीची वरची भिंत निळी कशी झाली? आणि हे कानात काय टोचतयं?" ती लगेच उठुन बसली. आणि बघते तर काय? ती तिच्या पांढ-याशुभ्र खोलीत नव्हतीच मुळी, ती होती गवतात पडलेली, तिचा पांढराशुभ्र फ्रिल फ्रिलचा फ्रॉक मळला ना त्या गवतामुळे! आणि हे काय ससुला कुठे, दिसतच नाहीये की! ओह, ते भलं मोठ्ठं झाडं...अगदी पुस्तकात आहे तसं... हं, बंड्या नक्की त्या बिळात गेला असणार...त्याचं घर आहे ना ते..तसं म्हणाला होता तो पिंगीला एकदा... पिंगी दबकत दबकत बंड्याच्या घरापाशी गेली, पिंगीला गंमतच वाटली... बंड्याच्या घराला किनई दारचं नव्हतं... तिने बाहेरुनच हाक मारली "बंड्या ए बंड्या... ये ना रे बाहेर.. तू आत काय करतोयस रे?" बंडु त्याचे लांब कान सांभाळत बाहेर आला आणि पिंगीला म्हणाला "पिंगू चल ना माझ्या घरी... मी इतके दिवस तुझ्या घरी राहिलो ना.. आता तूही काही दिवस माझ्याकडे राहा... मला दोन भाऊ पण झाल्येत छोटे छोटे. आपण सगळे मज्जा करु" पिंगी मग खाली वाकली आणि बंड्याच्या घरात गेली.
तिला खुपचं गंमत वाटत होती. सगळं कसं छोटं छोटं होतं बंड्याच्या घरात! घरातल्या छोट्या टी.व्ही.वर ससा-कासवाची शर्यत चालली होती, आणि ससा ह्यावेळी जिंकला होता. बंड्या म्हणाला "पिंगी जो जिंकला ना तो माझा ससे काका आहे. हो किनई रे बाबा?" बंड्याने त्याच्या टी.व्ही बघत असणा-या बाबांच्या मांडीवर चढून विचारलं. "पिंगी माहित्ये का? माझा बाबा ना मला ह्या रविवारी पोहायला शिकवणारे". पिंगीला एकदम तिच्या बाबाची आठवण झाली, तिला रडुचं येणार होतं पण तितक्यात बंड्याची आई आली "चला जेवण तयार आहे". पिंगीलाही खुप भुक लागली होती म्हणुन ती पळत पळत येउन बसली आणि बघते तर काय गवताची पोळी आणि गाजराची कोशिंबीर? पिंगीने गवताची पोळी कधीच खाल्ली नव्हती आणि गाजराची कोशिंबीर तिला मुळ्ळी म्हणजे मुळ्ळीच आवडायची नाही. मग मला भुक नाहीये, मला नको म्हणुन ती नुस्ती बसुन राहिली. आणि तेवढ्यात बंड्याच्या आईने गाजराचा हलवा आणला. पिंगीला तो हवा होता पण मगाशी भुक नाही असं सांगितल्यामुळे कोणी तिला विचारलंच नाही. बिच्चारी पिंगी!
रात्री झोपायची वेळ झाली. आज सोमवार होता, सा रे ग म प बघायचं म्हणुन ती टी.व्ही समोर येउन बसली पण ते सगळे सश्यांचं स रे ग म प बघत होते. पिंगीला परत रडु यायला लागलं, तिच्या आजुबाजुला सगळे ससेच होते. आई-बाबाची आठवण यायला लागली आता. रात्री झोपताना तिला वाटलं बंड्या तिच्या जवळ झोपेल, पण तो झोपला त्याच्या आई-बाबांबरोबर आणि पिंगीला एकटीला बाहेरच्या खोलीत ठेवुन दिलं. ती खुप खुप रडली. तिला अंधाराची खुप खुप भीती वाटत होती. आई-बाबांची पण खुप आठवण येत होती. पण आता काय करणार? तिला झोप येत नव्हती, मग अचानक विचार करताना तिच्या लक्षात आलं, अरेच्या, आपण असं एक दिवस राहिलो तर आपल्याला इतका त्रास होतोय... बंड्या तर रोज असं राहतो. आपण त्याला काहीही खायला देत नाही. आपण आई बरोबर झोपतो तेव्हा तो कपाटात एकटाच झोपतो. त्याला कुठे सश्यांचा टी.व्ही पाहायला मिळतो? आपण खुपचं हाल करतो ना बंड्याचे! तिला परत रडु यायला लागलं आणि रडता रडताच तिला झोप लागली.
सकाळी जेव्हा तिने डोळे उघडले तेव्हा ती चक्क तिच्या खोलीत होती.पण बंड्या कुठेच दिसत नव्हता! हं बहुतेक तो त्याच्याच घरी राहिला वाटतं! पण आपली पिंगी शहाणी झाली होती, बंड्या नाही म्हणुन ती मुळ्ळीच रडली नाही. कारण तिला माहित होतं बंड्या त्याच्या घरी, त्याच्या आई-बाबांबरोबर आनंदात असणारे. तर ही होती गोष्ट शहाण्या पिंगु आणि बंड्याची!"
आईने गोष्ट सांगुन संपवली. पिंगुला अजुन हिंदी कळतं नव्हतं म्हणुन तिच्या आईने बाबाला डोळा मारत म्हंट्लं "एक पुराना toy फेकने के लिये you have to make sucha long story! next time its ur turn re baabaa! उसका वो प्लॅस्टिक elephant stinks now!"
पिंगु आणि बंड्या एकमेकांची आठवण काढत झोपी गेले!
Friday, August 1, 2008
आणि प्रथम क्रमांक....
हातांची घट्ट मुठ! नाव ऐकायला प्राण कानात गोळा झालेले...
ओठांमध्ये एक हल्की थरथर, पोटात आणि छातीत काहीतरी विचित्र हालचाल...
डोळे त्या बक्षिस जाहीर करणा-या बाईकडे...
बक्षिस घ्यायला कुठून जायचं तेही ठरवलेलं...
देवा हे बक्षिस मलाच मिळायला हवं, बाजुची मुलगी माझ्याकडे बघते..मी तिच्याकडे बघुन एक स्माईल देते! मला काहीही tension नाहीये हे दाखवायचा एक असफल प्रयत्न... आणि माझं नाव ऐकु येतं...
yes! i knew this!! मलाच मिळणार होतं हे बक्षिस!
इतका वेळ रोखुन धरलेला श्वास आता मोकळा होतो, मी आता चेह-यावरचा जास्तीचा आनंद लपवत पुढे जाते, एकदम आत्मविश्वासाने! सगळ्यांच्या नजरा माझ्याकडे, मी हसुन सगळ्यांकडे बघत्ये... चला अजुन एक स्पर्धा माझी झाली!!
हा अनुभव कितीदा घेतलाय... आणि आता खुप मिस करत्ये!... वक्तृत्व स्पर्धा
पहिल्यांदा कधी भाग घेतल होता आठवत नाही... कदाचित पहिलीत असताना..हो, पहिलीत होते तेव्हा!
कथाकथन स्पर्धा होती... मी शि्रीषकुमारची गोष्ट सांगितली होती.लहान गटात माझा पहिला नंबर आला, मी खुश, आता ती मोठ्ठी ट्रॉफी मिळणार, शाळेत फळ्यावर नाव लिहीणार म्हणुन! पण माझं नाव जाहीर केल्यावर वेगळंच काहीतरी घडलं, आख्ख्या भरलेल्या मोठ्ठ्य़ा हॉलसमोर मला ती गोष्ट परत सांगायची होती. सगळ्या गटातल्या पहिल्या क्रमांकांची सर्वोत्तम पुरस्कारासाठी स्पर्धा... आई-बाबा तर घाबरलेच होते, मी पहिल्यांदाच माईकवर बोलणार होते... आता खास काही आठवत नाही, पण तो टाळ्यांचा कडकडाट आठवतोय....
त्या आवाजासाठी तेव्हापासुनच वेडी झाले, मला तो आवाज सारखा सारखा ऐकायचा होता... माझ्यासाठी वाजणा-या टाळ्या मला हव्या होत्या, लोकांच्या कौतुकाच्या नजरा...आई-बाबांच्या चेह-यावरचं समाधान...आह्ह... त्यानंतरच्या सगळ्या स्पर्धा मला जिंकायच्या होत्या, हे क्षण वारंवार जगायचे होते! (म्हणा तेव्हा हे कळत नव्हतं, पण तेव्हा जे वाटत होतं ते असचं होतं, आज त्याला शब्दरुप मिळतयं इतकचं!)
नंतर कित्ती स्पर्धांमध्ये भाग घेतला होता, किती भाषणं केली... सुरुवातीला २ वर्ष सुदैवाने असेल किंवा नाही पण मी ज्यात भाग घेतला त्यात जिंकले. मग ४थीत मात्र जे व्हायलाच हवं होतं ते झालं.... आमचा फुगा फुटला... उत्तेजनार्थ बक्षिसही मिळु नये म्हणजे काय? त्यादिवशी रात्रभर रडले होते...आता ह्या स्पर्धांमध्ये भाग घ्यायचा नाही हे ठरवुन टाकलं होतं.
पुढच्याच महिन्यात शाळेत एका स्पर्धेची नोटिस आली, मला न विचारता माझं नाव शाळेने देउन टाकलं, कारण शाळेला बक्षिसं मिळवुन द्यायला मी हक्काची मेंबर होते! मग परत एकदा सगळं सुरु झालं...
’मला भावलेला ईश्वर’ असो किंवा ’मराठीला पर्याय IT'...’माझे आदर्श व्यक्तिमत्’ असो किंवा ’नको असलेले पाहुणे’
कित्ती वेग-वेगळे विषय, वेगवेगळे स्पर्धक, कधी ३ मिनीटं, कधी ५, कधी ७... वेळ संपायच्या आधी अर्धा मिनीट वाजणारी ती बेल! भाषणाच्या आधीची तयारी, उत्सुकता, निराशा, आनंद, समाधान, भीती, आत्मविश्वास, कोणाचं खोटं खोटं हसणं, कोणाचं रडणं, परीक्षकांनी केलेलं कौतुक, कधी एकदा घरी जाउन आईला सांगत्येची घाई.... सगळं सगळं वातावरण काय सही असायचं!
आधीचा स्पर्धक बोलत असताना, माझ्या भाषणाच्या मुद्द्यांकडे टाकलेली एक नजर... देवाकडे भाषण चांगलं होऊ दे, म्हणुन केलेली प्रार्थना...त्याचं भाषण संपल्यावर माझं नाव...खोटं का बोलु, पाय पहिली काही सेकंद थरथरायचे,मग हात मी घट्ट पकडायचे, सगळीकडे एक नजर फिरवायचे...बेल वाजली की बोलायला सुरुवात... सगळी लोकं माझ्याकडे बघताय्त आणि फक्त मी बोलत्ये , सगळे माझंच ऐकताय्त चा आनंद अपार असायचा....
काही बाबतीत मी स्वतःला खुप आवडते... म्हणजे मी माझ्या प्रेमातच आहे आणि त्यातली ही एक गोष्ट! आपल्याला बोलता येतं ही खुप सही गोष्ट आहे!
आज हे लिहायला कारण म्हणजे आज १ तारीख.. (लिहायला सुरु केलं तेव्हा १ तारीख होती :P) टिळक पुण्यतिथी, दरवर्षी शाळेत स्पर्धा असायची...आता काहीही नस्तं :(, आता स्पर्धा नाहीत, आता ती मजा नाही! दर आठवड्याला प्रेझेन्टेशन्स होतचं असतात...पण त्यात तो उत्साह नाही!
मला मोठं व्हायचंच नव्हतं!
मी छान भाषण देते म्हणुन मी चांगली पंतप्रधान किंवा राष्ट्रपती होऊ शकते ह्याच विश्वासात जगायचं होतं मला!
एक स्पर्धा जिंकल्यावर आख्खं जग जिंकल्याच्या आनंदातचं राहायचं होतं मला!!
पुन्हा एकदा आणि प्रथम क्रमांक.... च्या पुढे मला माझं नाव ऐकायचं आहे, थोडा वेळ का होईना जग्गजेता बनायचं आहे!
ते माझं, छोटंस जग असलं म्हणुन काय झालं?!
ओठांमध्ये एक हल्की थरथर, पोटात आणि छातीत काहीतरी विचित्र हालचाल...
डोळे त्या बक्षिस जाहीर करणा-या बाईकडे...
बक्षिस घ्यायला कुठून जायचं तेही ठरवलेलं...
देवा हे बक्षिस मलाच मिळायला हवं, बाजुची मुलगी माझ्याकडे बघते..मी तिच्याकडे बघुन एक स्माईल देते! मला काहीही tension नाहीये हे दाखवायचा एक असफल प्रयत्न... आणि माझं नाव ऐकु येतं...
yes! i knew this!! मलाच मिळणार होतं हे बक्षिस!
इतका वेळ रोखुन धरलेला श्वास आता मोकळा होतो, मी आता चेह-यावरचा जास्तीचा आनंद लपवत पुढे जाते, एकदम आत्मविश्वासाने! सगळ्यांच्या नजरा माझ्याकडे, मी हसुन सगळ्यांकडे बघत्ये... चला अजुन एक स्पर्धा माझी झाली!!
हा अनुभव कितीदा घेतलाय... आणि आता खुप मिस करत्ये!... वक्तृत्व स्पर्धा
पहिल्यांदा कधी भाग घेतल होता आठवत नाही... कदाचित पहिलीत असताना..हो, पहिलीत होते तेव्हा!
कथाकथन स्पर्धा होती... मी शि्रीषकुमारची गोष्ट सांगितली होती.लहान गटात माझा पहिला नंबर आला, मी खुश, आता ती मोठ्ठी ट्रॉफी मिळणार, शाळेत फळ्यावर नाव लिहीणार म्हणुन! पण माझं नाव जाहीर केल्यावर वेगळंच काहीतरी घडलं, आख्ख्या भरलेल्या मोठ्ठ्य़ा हॉलसमोर मला ती गोष्ट परत सांगायची होती. सगळ्या गटातल्या पहिल्या क्रमांकांची सर्वोत्तम पुरस्कारासाठी स्पर्धा... आई-बाबा तर घाबरलेच होते, मी पहिल्यांदाच माईकवर बोलणार होते... आता खास काही आठवत नाही, पण तो टाळ्यांचा कडकडाट आठवतोय....
त्या आवाजासाठी तेव्हापासुनच वेडी झाले, मला तो आवाज सारखा सारखा ऐकायचा होता... माझ्यासाठी वाजणा-या टाळ्या मला हव्या होत्या, लोकांच्या कौतुकाच्या नजरा...आई-बाबांच्या चेह-यावरचं समाधान...आह्ह... त्यानंतरच्या सगळ्या स्पर्धा मला जिंकायच्या होत्या, हे क्षण वारंवार जगायचे होते! (म्हणा तेव्हा हे कळत नव्हतं, पण तेव्हा जे वाटत होतं ते असचं होतं, आज त्याला शब्दरुप मिळतयं इतकचं!)
नंतर कित्ती स्पर्धांमध्ये भाग घेतला होता, किती भाषणं केली... सुरुवातीला २ वर्ष सुदैवाने असेल किंवा नाही पण मी ज्यात भाग घेतला त्यात जिंकले. मग ४थीत मात्र जे व्हायलाच हवं होतं ते झालं.... आमचा फुगा फुटला... उत्तेजनार्थ बक्षिसही मिळु नये म्हणजे काय? त्यादिवशी रात्रभर रडले होते...आता ह्या स्पर्धांमध्ये भाग घ्यायचा नाही हे ठरवुन टाकलं होतं.
पुढच्याच महिन्यात शाळेत एका स्पर्धेची नोटिस आली, मला न विचारता माझं नाव शाळेने देउन टाकलं, कारण शाळेला बक्षिसं मिळवुन द्यायला मी हक्काची मेंबर होते! मग परत एकदा सगळं सुरु झालं...
’मला भावलेला ईश्वर’ असो किंवा ’मराठीला पर्याय IT'...’माझे आदर्श व्यक्तिमत्’ असो किंवा ’नको असलेले पाहुणे’
कित्ती वेग-वेगळे विषय, वेगवेगळे स्पर्धक, कधी ३ मिनीटं, कधी ५, कधी ७... वेळ संपायच्या आधी अर्धा मिनीट वाजणारी ती बेल! भाषणाच्या आधीची तयारी, उत्सुकता, निराशा, आनंद, समाधान, भीती, आत्मविश्वास, कोणाचं खोटं खोटं हसणं, कोणाचं रडणं, परीक्षकांनी केलेलं कौतुक, कधी एकदा घरी जाउन आईला सांगत्येची घाई.... सगळं सगळं वातावरण काय सही असायचं!
आधीचा स्पर्धक बोलत असताना, माझ्या भाषणाच्या मुद्द्यांकडे टाकलेली एक नजर... देवाकडे भाषण चांगलं होऊ दे, म्हणुन केलेली प्रार्थना...त्याचं भाषण संपल्यावर माझं नाव...खोटं का बोलु, पाय पहिली काही सेकंद थरथरायचे,मग हात मी घट्ट पकडायचे, सगळीकडे एक नजर फिरवायचे...बेल वाजली की बोलायला सुरुवात... सगळी लोकं माझ्याकडे बघताय्त आणि फक्त मी बोलत्ये , सगळे माझंच ऐकताय्त चा आनंद अपार असायचा....
काही बाबतीत मी स्वतःला खुप आवडते... म्हणजे मी माझ्या प्रेमातच आहे आणि त्यातली ही एक गोष्ट! आपल्याला बोलता येतं ही खुप सही गोष्ट आहे!
आज हे लिहायला कारण म्हणजे आज १ तारीख.. (लिहायला सुरु केलं तेव्हा १ तारीख होती :P) टिळक पुण्यतिथी, दरवर्षी शाळेत स्पर्धा असायची...आता काहीही नस्तं :(, आता स्पर्धा नाहीत, आता ती मजा नाही! दर आठवड्याला प्रेझेन्टेशन्स होतचं असतात...पण त्यात तो उत्साह नाही!
मला मोठं व्हायचंच नव्हतं!
मी छान भाषण देते म्हणुन मी चांगली पंतप्रधान किंवा राष्ट्रपती होऊ शकते ह्याच विश्वासात जगायचं होतं मला!
एक स्पर्धा जिंकल्यावर आख्खं जग जिंकल्याच्या आनंदातचं राहायचं होतं मला!!
पुन्हा एकदा आणि प्रथम क्रमांक.... च्या पुढे मला माझं नाव ऐकायचं आहे, थोडा वेळ का होईना जग्गजेता बनायचं आहे!
ते माझं, छोटंस जग असलं म्हणुन काय झालं?!
Subscribe to:
Posts (Atom)